Lübnan, Washington'da yürütülecek kritik diplomatik temaslarla İsrail'in güney Lübnan'a yönelik olası bir kara işgalini engellemeyi umuyor. Beyrut yönetimi, Hizbullah ile İsrail ordusu arasında sınır hattında devam eden çatışmaların büyüyerek tam ölçekli bir savaşa dönüşmesinden endişe ediyor. Lübnanlı yetkililer, ABD'nin arabuluculuğunda gerçekleşecek görüşmelerde ateşkesin sağlanması ve gerilimin düşürülmesi için somut adımlar atmayı hedefliyor. Özellikle İsrail'in Gazze'deki operasyonlarının ardından kuzey sınırında Hizbullah ile çatışmaların yoğunlaşması, bölgesel bir yangının fitilini ateşleyebilir.
Görüşmelerin odağı: İsrail'in kuzey sınırı ve Hizbullah tehdidi
Washington'daki müzakerelerde ele alınacak başlıca konular arasında, İsrail'in kuzey sınırında yaşanan çatışmaların durdurulması ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1701 sayılı kararının tam olarak uygulanması yer alıyor. Bu karar, 2006 Lübnan Savaşı'nı sona erdiren ateşkesin temelini oluşturuyor ve Hizbullah'ın Litani Nehri'nin güneyinde silahlı varlık göstermesini yasaklıyor. Ancak Hizbullah'ın son dönemdeki faaliyetleri ve İsrail'in misillemeleri, bu kararın ihlal edildiği yönünde değerlendiriliyor.
Lübnan Dışişleri Bakanı, ABD'li mevkidaşı ile yapacağı görüşmelerde, İsrail'in sivil yerleşimlere yönelik saldırılarının durdurulmasını ve Lübnan topraklarının egemenliğine saygı gösterilmesini talep edecek. Ayrıca, Hizbullah'ın ateşkes çağrılarına yanıt vermesi ve gerilimi tırmandırmaktan kaçınması bekleniyor. Ancak İsrail, Hizbullah'ın sınırdaki askeri varlığını sürdürmesi halinde kapsamlı bir operasyon başlatabileceği uyarısında bulunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Savaşın yayılma riski
İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların bir savaşa dönüşmesi, sadece Lübnan ve İsrail için değil, tüm Ortadoğu için ciddi sonuçlar doğurabilir. İran'ın desteklediği Hizbullah'ın geniş bir füze arsenalına sahip olması, çatışmanın bölgesel güçleri de içine çekebileceği endişesini artırıyor. ABD, Fransa ve Birleşmiş Milletler, taraflara itidal çağrısı yaparken, diplomatik çözüm için yoğun çaba harcıyor. Ancak İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonları, Hizbullah'ın da dahil olduğu İran eksenli grupların tepkisini çekiyor. Bu durum, Lübnan'ı yeni bir yıkıcı savaşın eşiğine getirebilir.
Ekonomik açıdan kırılgan olan Lübnan, bir savaşın daha da derinleşmesi halinde insani krizle karşı karşıya kalabilir. Ülke, 2019'dan bu yana süren ekonomik çöküşün etkilerini henüz atlatamamışken, milyonlarca mülteciye ev sahipliği yapıyor. Uluslararası toplum, Lübnan'ın istikrarının korunması için diplomatik girişimlere ağırlık veriyor. Ancak Hizbullah'ın İran ile olan bağları ve İsrail'in güvenlik kaygıları, kalıcı bir çözümü zorlaştırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin bölgesel istikrar ve güvenlik politikaları açısından yakından izlenmesi gereken bir süreci işaret ediyor. İsrail-Lübnan sınırında yaşanacak bir tırmanma, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynaklarının güvenliğini tehdit edebilir ve Türkiye'nin bölgedeki çıkarlarını doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, çatışmanın yayılması halinde Türkiye'ye yönelik yeni bir mülteci akını riski ortaya çıkabilir. Ankara, hem İsrail hem de Hizbullah ile diyalog kanallarını açık tutarak arabuluculuk rolü üstlenebilir. Bölgesel güç dengelerinin değişmesi, Türkiye'nin dış politika hamlelerini şekillendirecek önemli bir faktör olacaktır.
