İsrail'in Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Yechiel Leiter, Lübnan Silahlı Kuvvetleri'nin (LAF) Şii askerleri Hizbullah ile mücadele etmekte isteksiz oldukları gerekçesiyle marjinalleştirdiğini iddia etti. Leiter'e göre bu durum, Lübnan'ı Libya'daki gibi mezhepsel bir iç savaşa sürükleyebilir. Büyükelçi, ordudaki bu ayrışmanın ülkenin zaten kırılgan olan istikrarını daha da tehdit ettiğini belirtti. Bu açıklamalar, Lübnan'ın derinleşen siyasi ve ekonomik kriz ortamında yankı buldu.
Lübnan Ordusu'ndaki mezhepsel gerilimler
Lübnan Silahlı Kuvvetleri, ülkedeki 18 farklı dini ve etnik grubu temsil eden bir yapıya sahip. Ancak Hizbullah'ın siyasi ve askeri gücü, ordudaki Şii askerlerin sadakatini test ediyor. Leiter, "LAF içinde Hizbullah'a karşı harekete geçmek istemeyen unsurlar var; bunlar çoğunlukla Şii askerler" dedi. İsrailli diplomat, bu askerlerin saf dışı bırakılmasının Lübnan'ı mezhepsel bir çatışmaya sürükleyeceğini savundu.
Lübnan'da 1975-1990 iç savaşı ve 2005'teki Sedir Devrimi'nden bu yana ordu, mezhepler arası bir denge unsuru olarak görülüyor. Ancak 2019'daki ekonomik çöküş ve 2020 Beyrut patlaması sonrası bu denge sarsıldı. Hizbullah'ın devlet içinde devlet yapısı, orduyu zayıflatırken İran bağlantılı grupların etkisi arttı. Leiter'in yorumları, İsrail'in Lübnan'da istikrarsızlığı önlemek istediği ancak Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını talep ettiği bir döneme denk geliyor.
Bölgesel boyut: Libya benzeri bir senaryo mu?
Libya'da 2011'de Kaddafi'nin devrilmesinden sonra ülke, Doğu-Batı arasında bölünmüş bir iç savaşa sürüklenmişti. Lübnan'da da benzer bir kırılma riski, Hizbullah'ın güçlü silahlı kanadı ve müttefiklerinin kontrolü elinde tutmasıyla artıyor. Leiter, İsrail'in Lübnan'ın parçalanmasını istemediğini ancak Hizbullah'ın İran tarafından finanse edilmesinin ülkeyi istikrarsızlaştırdığını vurguladı. BM Güvenlik Konseyi'nin 1559 sayılı kararı, tüm milislerin silahsızlandırılmasını öngörüyor, ancak Hizbullah bu kararı uygulamıyor. İsrail, Lübnan'da istikrar sağlanması için Hizbullah'ın siyasi ve askeri etkisinin kırılması gerektiğini düşünüyor. Bu durum, bölgede İran-İsrail rekabetini derinleştiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lübnan'daki mezhepsel gerilimler, Türkiye'nin bölgesel istikrar politikasını doğrudan etkileyebilir. Türkiye, Lübnan'da Sünni gruplarla ve mülteci yüküyle bağlantılı olarak istikrarı önemsiyor. Libya benzeri bir iç savaş, Doğu Akdeniz'de Türkiye'nin enerji ve güvenlik çıkarlarını tehdit edebilir. Ayrıca, Suriye'den sonra Lübnan'ın çökmesi yeni bir göç dalgası yaratabilir. Türkiye, Hizbullah'ın silahsızlandırılması konusunda uluslararası girişimleri destekliyor ancak İran'ın bölgedeki nüfuzuna karşı dikkatli bir denge politikası izliyor. Bu gelişme, Türkiye'nin Lübnan'a yönelik diplomatik ve insani yardım politikalarını gözden geçirmesine neden olabilir.
