Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in Mart 2024'ten bu yana ülkeye yönelik saldırılarında 4.304 kişinin hayatını kaybettiğini, 16.438 kişinin de yaralandığını açıkladı. Bakanlık tarafından yapılan yazılı açıklamada, ölümlerin büyük çoğunluğunun sivil olduğu ve son haftalarda saldırıların yoğunlaşmasıyla can kaybının hızla arttığı belirtildi. Özellikle başkent Beyrut'un güney banliyöleri, Bekaa Vadisi ve güney bölgelerinde İsrail hava kuvvetlerinin düzenlediği operasyonlar sivilleri hedef alırken, altyapı tesisleri de ağır hasar gördü. Açıklamada, hastanelerin yaralı akınına karşı yetersiz kaldığı, tıbbi malzeme ve kan stoklarının kritik seviyeye düştüğü ifade edildi.
Gelişmenin arka planı
İsrail ile Lübnan arasındaki sınır çatışmaları, 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e düzenlediği saldırı ve ardından başlayan Gazze savaşıyla birlikte tırmanışa geçmişti. İsrail ordusu, Lübnan Hizbullahı'nın kuzey İsrail yerleşimlerine yönelik roket ve füzeli saldırılarına karşılık olarak Lübnan'ın güneyinde hava ve topçu saldırıları düzenliyor. Ancak Mart 2024 itibarıyla İsrail, Lübnan topraklarının derinliklerine kadar uzanan hava operasyonlarını artırdı. Lübnan hükümeti, saldırıların uluslararası hukukun açık ihlali olduğunu ve sivillerin korunması için acil müdahale çağrısında bulundu. Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Kuvveti (UNIFIL) ise çatışmaların durdurulması için taraflar arasında arabuluculuk çabalarını sürdürüyor.
Öte yandan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Lübnan'a yönelik operasyonların Hizbullah'ın askeri kapasitesini yok etmeyi amaçladığını savunurken, Lübnan hükümeti hedef alınan sivillerin ve sivil altyapının 'ağır bedelini' uluslararası kamuoyuna taşıyor. Lübnan Dışişleri Bakanı Abdallah Bou Habib, BM Güvenlik Konseyi'ne yaptığı çağrıda, 'İsrail'in sistematik olarak sivilleri hedef alması savaş suçu teşkil etmektedir' ifadelerini kullandı. Bölgedeki insani yardım kuruluşları, yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını ve acil barınma, gıda ile sağlık hizmetine ihtiyaç duyulduğunu bildiriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İsrail-Lübnan çatışması, bölgesel bir savaşa dönüşme potansiyeli taşıyor. Hizbullah'ın İran tarafından desteklenmesi, çatışmanın İran-İsrail geriliminin bir parçası haline geldiğini gösteriyor. ABD, Fransa ve diğer Batılı ülkeler, diplomatik çözüm için baskı yaparken, İran ise Hizbullah'a lojistik ve siyasi destek vermeye devam ediyor. Birleşmiş Milletler, Lübnan'da sivil ölümlerinin 'kabul edilemez' olduğunu vurgularken, uluslararası toplumun insani krize müdahale etmekte yetersiz kaldığı eleştirileri yapılıyor. Dünya Sağlık Örgütü, Lübnan'daki sağlık sisteminin çökme noktasına geldiğini ve salgın hastalık riskinin arttığı uyarısında bulundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail-Lübnan çatışmasının derinleşmesi halinde doğrudan etkilenebilecek ülkeler arasında yer alıyor. Bölgedeki istikrarsızlık, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji çıkarlarını ve Lübnan'daki varlığını tehdit edebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Lübnan'daki insani yardım çalışmaları ve ticari ilişkileri de olumsuz etkilenebilir. Ankara, taraflar arasında arabuluculuk yapma potansiyeline sahip olsa da, mevcut koşullar altında çatışmanın yayılması halinde Türkiye'nin Suriye sınırındaki güvenlik endişeleri de artabilir. Bölgesel bir savaş, Türkiye'nin dış politikasında daha aktif bir rol üstlenmesini gerektirebilir.
