Lübnan hükümeti, İsrail ordusunun ülkenin güneyindeki yerleşim bölgelerinde gerçekleştirdiği yıkımı 'sistematik' olarak nitelendirerek şiddetle kınadı. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz'ın, askeri operasyonların 'tüm evleri yok etme' amacı taşıdığına dair açıklamaları, bölgedeki gerilimi daha da artırdı. Bu gelişme, uluslararası toplumun dikkatini bir kez daha Ortadoğu'daki çatışmalara çevirirken, Lübnan hükümeti Birleşmiş Milletler nezdinde acil girişimler başlattı.
İsrail'in Yıkım Politikası ve Lübnan'ın Tepkisi
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, güney Lübnan'daki askeri operasyonların kapsamına ilişkin çarpıcı ifadeler kullandı. Katz, 'Şu anda güney Lübnan'daki tüm evleri yok ediyoruz' diyerek, operasyonların hedefinin yalnızca Hizbullah'ın askeri altyapısı değil, aynı zamanda sivil yerleşimler olduğunu dolaylı olarak kabul etti. Bu açıklama, Lübnan hükümeti tarafından 'savaş suçu' olarak nitelendirilirken, ülke genelinde geniş çaplı bir öfkeye yol açtı.
Lübnan Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, 'İsrail'in bu eylemleri, uluslararası insancıl hukukun açık bir ihlalidir ve insanlığa karşı suç teşkil etmektedir. Lübnan olarak bu barbarca saldırıları kınıyor, BM Güvenlik Konseyi'ni derhal harekete geçmeye çağırıyoruz' ifadelerine yer verildi. Açıklamada ayrıca, yıkımın sistematik ve planlı olduğu, bunun da sadece askeri stratejinin ötesinde bir 'cezalandırma politikası' anlamına geldiği vurgulandı.
Yerel kaynaklara göre, İsrail ordusu son haftalarda güneydeki sınır köylerinde onlarca binayı kontrollü patlamalarla yıktı. Bu binaların bir kısmı, daha önce tahliye edilmiş sivil yerleşimlerdi. BM verilerine göre, çatışmaların başladığı 2023 yılından bu yana güney Lübnan'da yaklaşık 100 bin kişi yerinden edildi. Bölgedeki altyapı, özellikle su ve elektrik hatları, büyük ölçüde tahrip olmuş durumda.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Bu gelişmeler, Ortadoğu'da zaten kırılgan olan dengeyi daha da tehlikeli bir noktaya taşıyor. İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları, Hizbullah ile İsrail arasında tam ölçekli bir savaşa dönüşme riskini barındırıyor. İran destekli Hizbullah, bugüne kadar sınırlı bir misilleme stratejisi izlese de, sivil yerleşimlerin hedef alınması örgütün tepkisini sertleştirebilir. Uzmanlar, İsrail'in bu hamlesinin, kuzey cephesinde yaşayan İsraillilere güvenli bölgeler oluşturma amacı taşıdığını ancak bunun bölgeyi daha büyük bir çatışmaya sürükleyebileceğini belirtiyor.
BM Güvenlik Konseyi, Lübnan'ın talebi üzerine olağanüstü toplantı çağrısı yaparken, ABD ve Avrupa Birliği'nden temkinli açıklamalar geldi. ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in meşru müdafaa hakkını desteklediklerini ancak sivil kayıpların önlenmesi konusunda endişelerini dile getirdi. Avrupa Birliği ise taraflara itidal çağrısında bulundu. Öte yandan Arap Birliği, konuyu acil gündem maddesi olarak ele alacaklarını duyurdu. Mısır ve Suudi Arabistan'ın arabuluculuk girişimleri ise henüz somut bir sonuç vermedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin bölgesel istikrar politikalarını doğrudan ilgilendirmektedir. Türkiye, Lübnan'ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini her zaman desteklemiş, İsrail'in orantısız güç kullanımını kınamıştır. Bu bağlamda, İsrail'in sivil yerleşimleri hedef alması, Türkiye'nin Filistin ve Lübnan davalarındaki tutarlı duruşuyla da örtüşen bir insani kriz yaratmaktadır. Türkiye'nin BM nezdinde yapacağı girişimler ve insani yardım faaliyetleri, önümüzdeki dönemde daha da önem kazanacaktır. Ayrıca, bölgedeki istikrarsızlık, Doğu Akdeniz'deki enerji güvenliği ve göç rotaları üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir; bu da Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını yakından ilgilendirmektedir.
