Lübnan Parlamentosu, Salı günü yaptığı oylamada idam cezasını kaldıran yasayı kabul etti. Bu kararla Lübnan, Ortadoğu'da idamı tamamen kaldıran ilk ülke unvanını aldı. Ülkede 2004 yılından bu yana infaz gerçekleştirilmiyor ancak mahkemeler idam cezası vermeye devam ediyordu. Son idam kararı ise Pazartesi günü açıklanmıştı. Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), kararı 'tarihi bir adım' olarak nitelendirirken, insan hakları savunucuları da bu gelişmeyi memnuniyetle karşıladı.
İdam cezasının kaldırılması süreci
Lübnan'da idam cezası, 2004 yılından bu yana uygulanmıyor olsa da, yasal olarak varlığını sürdürüyordu. Mahkemeler, özellikle cinayet ve terör suçları gibi ağır suçlarda idam cezası vermeye devam ediyordu. Son olarak Pazartesi günü bir mahkeme, bir kişiyi idam cezasına çarptırmıştı. Bu karar, insan hakları örgütlerinin tepkisini çekmiş ve idamın kaldırılması yönündeki talepleri artırmıştı.
Parlamento, Salı günü yapılan oturumda yasayı oylayarak idam cezasını tamamen kaldırdı. Yasa, ceza kanunundaki ilgili maddeleri değiştiriyor ve idam yerine ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını öngörüyor. Karar, 128 sandalyeli parlamentoda geniş bir destekle kabul edildi. Lübnan Cumhurbaşkanı Michel Aoun'un da yasayı onaylaması bekleniyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Lübnan'ın bu kararı, Ortadoğu'da bir ilk olma özelliği taşıyor. Bölgede İran, Suudi Arabistan, Irak gibi ülkelerde idam cezası uygulanmaya devam ediyor. Uluslararası Af Örgütü'nün verilerine göre, 2020 yılında dünya genelinde en az 483 kişi idam edildi. Bu sayının büyük bir kısmı Orta Doğu ve Asya'da gerçekleşti.
İnsan hakları örgütleri, Lübnan'ın bu kararının bölgedeki diğer ülkeler için örnek teşkil edebileceğini belirtiyor. Özellikle Arap Baharı sonrası dönemde insan hakları konusunda artan farkındalık, idam cezasının kaldırılması yönündeki eğilimleri güçlendiriyor. Lübnan'ın bu adımı, uluslararası toplum tarafından da takdirle karşılandı. Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler, kararı olumlu bulduklarını açıkladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lübnan'ın idam cezasını kaldırması, Türkiye'nin de üyesi olduğu Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği'nin insan hakları standartları açısından önemli bir gelişme. Türkiye, 2004 yılında idam cezasını kaldırmıştı. Bu karar, Türkiye'nin bölgedeki insan hakları konusundaki tutumuyla örtüşüyor. Ayrıca, Lübnan'daki bu gelişme, Türkiye'nin Ortadoğu'daki diplomatik ilişkileri açısından da olumlu bir ortam yaratabilir. Ancak, bölgedeki istikrarsızlık ve çatışmalar göz önüne alındığında, insan hakları konusundaki ilerlemelerin kalıcı olması için daha geniş çaplı reformlara ihtiyaç duyulduğunu söylemek mümkün.
