Kolombiya'nın batısındaki Cali kenti ve çevresinde 10 Ağustos'ta meydana gelen 6.1 büyüklüğündeki depremin ardından kurtarma ekipleri, üçüncü günde de enkaz altında kalanları kurtarmak için zamana karşı yarışıyor. Depremde yaşamını yitirenlerin sayısı 250'ye yaklaşırken, yaralı sayısının ise 1.200'ü aştığı bildiriliyor. Yetkililer, ağır hasar gören binaların altında hâlâ çok sayıda kişinin bulunduğunu, kurtarma çalışmalarının aralıksız sürdüğünü açıkladı.
Depremin Ardından Büyük Yıkım
Deprem, 10 Ağustos sabahı yerel saatle 10:15'te meydana geldi. Merkez üssü, Cali'nin yaklaşık 30 kilometre güneybatısındaki dağlık bölge olarak belirlenirken, sarsıntı ülkenin büyük bölümünde hissedildi. Başkent Bogota dahil birçok kentte panik yaşanırken, özellikle Cali ve çevresindeki yerleşim yerlerinde binaların büyük bölümü yıkıldı ya da ağır hasar gördü.
Kolombiya Ulusal Afet Risk Yönetimi Birimi (UNGRD) tarafından yapılan açıklamada, depremde en az 248 kişinin hayatını kaybettiği, 1.230 kişinin yaralandığı ve 25 kişinin hâlâ kayıp olduğu bildirildi. Arama-kurtarma ekipleri, yıkılan binaların enkazlarında köpeklerle ve dinleme cihazlarıyla çalışmalarını sürdürüyor. Ancak enkaz altında kalanların hayatta kalma umudu her geçen saat azalıyor.
Depremin ardından bölgede artçı sarsıntılar devam ederken, yetkililer halkı hasarlı binalardan uzak durmaları konusunda uyarıyor. Cali Belediye Başkanı Alejandro Martin, kentin büyük bölümünde elektrik ve su kesintileri yaşandığını, geçici barınma merkezlerinin kurulduğunu açıkladı. Ayrıca, deprem nedeniyle kentteki hastanelerin dolduğu, yaralıların çevre illere sevk edildiği belirtiliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Kolombiya, Pasifik Ateş Çemberi olarak bilinen sismik olarak aktif bir bölgede yer alıyor. Ülke, tarihinde birçok büyük deprem ve volkanik patlama yaşadı. 1999'da meydana gelen ve 1.900'den fazla kişinin ölümüne yol açan Armenia depremi, ülkenin en büyük felaketlerinden biri olarak kayıtlara geçti. Bu nedenle deprem, bölge halkı için yeni bir travma yaratırken, hükümetin afet yönetimi kapasitesi de yeniden gündeme geldi.
Depremin ardından uluslararası toplumdan yardım teklifleri geldi. ABD, Meksika, İspanya ve Birleşmiş Milletler, arama-kurtarma ekipleri ve insani yardım göndermeyi önerdi. Kolombiya hükümeti, uluslararası yardımları kabul ettiğini ancak kurtarma çalışmalarının öncelikle kendi ekipleriyle yürütüldüğünü duyurdu. Ayrıca, Dünya Bankası ve Inter-Amerikan Kalkınma Bankası'nın (IDB) yeniden yapılanma kredisi sağlayabileceği ifade ediliyor.
Deprem, Kolombiya'nın ekonomik olarak en önemli bölgelerinden biri olan Valle del Cauca eyaletini vurdu. Cali, ülkenin üçüncü büyük kenti ve önemli bir ticaret ve sanayi merkezi. Depremin altyapıya verdiği hasar, bölgesel ekonominin yanı sıra ülke ekonomisini de olumsuz etkilemesi bekleniyor. Ayrıca, deprem nedeniyle bazı yolların kapanması, tarımsal üretimin ve gıda dağıtımının aksamasına yol açabilir. Uzmanlar, ekonomik kaybın milyarlarca doları bulabileceğini tahmin ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya'daki deprem, Türkiye'nin afet yönetimi alanındaki deneyimlerini uluslararası platformda paylaşabileceği bir fırsat sunuyor. Türkiye, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinde edindiği arama-kurtarma ve koordinasyon tecrübesini, Kolombiya gibi depremzede ülkelere aktarabilir. Ayrıca, deprem bölgesine insani yardım ve teknik destek sağlayarak ikili ilişkileri güçlendirebilir. Küresel ölçekte ise doğal afetler, içinden geçilen pandemi ve savaş gibi krizler üzerine afet dayanıklılığının artırılması gerekliliğini bir kez daha hatırlatıyor. Türkiye'nin, deprem kuşağındaki ülkelerle iş birliği yaparak bölgesel bir afet müdahale mekanizması oluşturması, hem kendi güvenliği hem de uluslararası toplumun çıkarı açısından önem taşıyor.
