Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, bu ay içinde ABD Başkanı Donald Trump’ın davetiyle Beyaz Saray’ı ziyaret edecek. Trump, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Lübnan’ın yeni lideriyle görüşmek ve bölgesel istikrarı ele almak için sabırsızlanıyorum” ifadelerini kullandı. Bu ziyaret, on yıllar sonra bir Lübnan devlet başkanının Beyaz Saray’a yaptığı ilk resmi ziyaret olma özelliğini taşıyor. Aoun’un göreve gelmesinin ardından ABD ile ilişkileri yeniden canlandırma çabaları kapsamında gerçekleşen davet, diplomatik kaynaklara göre iki ülke arasındaki bağların güçlenmesi açısından kritik önem taşıyor.
Ziyaretin Arka Planı ve Anlamı
Joseph Aoun, Lübnan’ın uzun süren siyasi krizinin ardından, Ekim 2023’te cumhurbaşkanı seçilmişti. Aoun’un seçilmesi, ülkedeki derin siyasi bölünmelerin ardından bir uzlaşı adayı olarak görülmüştü. ABD yönetimi, Aoun’un Hizbullah’tan bağımsız reformist bir figür olarak öne çıkmasını memnuniyetle karşılamıştı. Beyaz Saray’dan yapılan ön açıklamada, ziyaretin gündeminde Lübnan’ın ekonomik krizi, Hizbullah’ın etkisinin sınırlandırılması, İsrail ile sınır anlaşmazlıkları ve bölgesel güvenlik konularının yer alacağı belirtildi. Özellikle Lübnan’ın kronikleşen enerji ve mali krizi, ABD’nin desteğini gerektiren acil başlıklar arasında.
Ziyaretin zamanlaması da dikkat çekiyor. Trump yönetimi, İran’a yönelik yaptırımları artırırken, Lübnan’ın Hizbullah aracılığıyla İran etkisinde kalması ABD için bir endişe kaynağı. Aoun’un Beyaz Saray’da, Hizbullah’ın silahsızlandırılması ve Lübnan ordusunun güçlendirilmesi için ABD’den somut taahhütler alması bekleniyor. Ayrıca, Lübnan’ın Doğu Akdeniz’deki doğal gaz rezervlerinin paylaşımı konusunda İsrail ile varılan anlaşmanın uygulanması da görüşmelerde ele alınacak.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu ziyaret, Orta Doğu’da ABD’nin angajmanının yeniden şekillendiği bir döneme denk geliyor. Trump yönetimi, Suriye’den asker çekme sinyalleri verirken, İran’ı çevreleme politikasını sürdürüyor. Lübnan’ın istikrarı, hem İsrail’in kuzey sınırlarının güvenliği hem de Doğu Akdeniz enerji koridorunun geleceği açısından kritik. Aoun’un ziyareti, ABD’nin Lübnan’a yönelik askeri ve ekonomik yardım paketlerinin yeniden değerlendirilmesine de zemin hazırlayabilir. Uzmanlar, Beyaz Saray’ın Lübnan’daki reform sürecini desteklemek için Dünya Bankası ve IMF kanallarını kullanarak mali yardım sağlayabileceğini öngörüyor. Ancak, Hizbullah’ın Lübnan siyasetindeki ağırlığı, ABD’nin istediği kapsamlı reformların önündeki en büyük engel olarak duruyor. Ziyaret, ayrıca Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkelerinin Lübnan’a yeniden yatırım yapması için bir katalizör işlevi görebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Lübnan’daki siyasi istikrarın sağlanmasını ve Hizbullah’ın etkisinin azaltılmasını desteklemektedir, çünkü bu durum Suriye krizinin çözümüne ve bölgesel güvenliğe katkı sağlayabilir. Aoun’un ABD ile yakınlaşması, Türkiye’nin Lübnan’daki ekonomik ve diplomatik çıkarlarını doğrudan etkileyebilir. Türkiye, Lübnan’ın yeniden imarı ve enerji iş birliği konularında önemli bir aktör olarak öne çıkarken, ABD’nin bu süreçte Türkiye ile koordinasyon içinde olması beklenir. Ayrıca, Doğu Akdeniz’deki enerji rekabeti bağlamında, Lübnan-İsrail deniz sınırı anlaşmasının uygulanması Türkiye’nin bölgedeki çıkarlarıyla doğrudan ilgilidir. Ziyaret, Türkiye’nin Lübnan politikasını yeniden gözden geçirmesi için bir fırsat sunarken, ABD’nin bölgede artan angajmanı Ankara tarafından dikkatle izlenmektedir.
