Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, İsrail'in Lübnan topraklarındaki işgalinin, ordu birliklerinin ülkenin güneyinde etkin bir şekilde konuşlanmasını engellediğini belirtti. Aoun, yaptığı açıklamada uluslararası toplumu İsrail'e işgal ettiği bölgelerden çekilmesi için baskı yapmaya çağırdı. Bu açıklama, İsrail ile Hizbullah arasında Kasım 2023'te varılan ateşkes anlaşmasının uygulanmasına yönelik devam eden zorlukların altını çiziyor.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail ile Hizbullah arasında 27 Kasım 2023'te yürürlüğe giren ateşkes anlaşması, İsrail güçlerinin Lübnan topraklarından kademeli olarak çekilmesini ve Lübnan ordusunun güneydeki bölgelere konuşlanmasını öngörüyordu. Ancak İsrail, Şubat 2025 itibarıyla işgal ettiği bazı noktalardan çekilmeyi reddediyor. Lübnanlı yetkililere göre, İsrail'in işgal altında tuttuğu Shebaa Çiftlikleri ve Ghajar köyünün bir kısmı gibi stratejik bölgeler, Lübnan'ın egemenliğine tehdit oluşturuyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1701 sayılı kararı, İsrail'in tamamen çekilmesini ve Lübnan ordusunun bölgedeki tek silahlı güç olmasını şart koşuyor. Ancak İsrail, Hizbullah'ın yeniden silahlanmasını gerekçe göstererek çekilmeyi geciktiriyor.
Lübnan ordusu, ateşkes anlaşması kapsamında güneye yaklaşık 5.000 asker konuşlandırdı. Ancak İsrail işgali, bu birliklerin tam kontrolü sağlamasını engelliyor. Aoun, ordunun konuşlanması için İsrail'in çekilmesinin şart olduğunu vurguladı. Fransız ve Amerikan arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler henüz somut bir sonuç vermedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail-Lübnan sınırındaki bu gerginlik, bölgesel istikrarı tehdit ediyor. Hizbullah, İsrail'in işgali sürdürmesi halinde yeniden çatışma başlatabileceği sinyali veriyor. İran destekli örgüt, ateşkes sonrası askeri kabiliyetlerini koruduğunu iddia ediyor. Bu durum, İsrail'in kuzey sınırında yeni bir gerilime yol açabilir. Ayrıca, BM Geçici Görev Gücü (UNIFIL), İsrail çekilmezse görevini etkin bir şekilde yürütemeyeceğini bildirdi. ABD ve Fransa, tarafları anlaşmaya çağırırken, İsrail'in çekilmemesi uluslararası toplumda eleştirilere neden oluyor. İsrail ise güvenlik endişeleri nedeniyle bu adımı attığını savunuyor. Bölgede yaşanacak olası bir çatışma, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynaklarının paylaşımını da etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'in Lübnan topraklarındaki işgali, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki çıkarlarını yakından ilgilendiriyor. Türkiye, Lübnan'ın egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiğini savunurken, bölgedeki istikrarsızlık mülteci akımlarını tetikleyebilir. Türkiye, UNIFIL'e asker katkısı sağlayan ülkeler arasında yer alıyor; olası bir çatışma bu bağlamda Ankara'nın güvenlik pozisyonunu da etkileyebilir. Ayrıca, İsrail-Lübnan arasındaki gerilim, Türkiye'nin Doğu Akdeniz gazının Avrupa'ya taşınması projelerinde iş birliği yapma potansiyelini olumsuz etkileyebilir. Türkiye, bölgede barışın sağlanması için diplomatik girişimlerde bulunurken, işgalin sona ermesi yönünde uluslararası baskıyı destekliyor.
