Imperial College London bilim insanları tarafından yapılan yeni bir araştırma, başkent Londra'da uygulamaya konulan düşük emisyon bölgelerinin (T-Charge ve Ulez) sağlık üzerindeki olumlu etkisini ortaya koydu. Araştırmaya göre, bu bölgelerin devreye girmesinin ardından acil hastane yatışlarında belirgin bir düşüş yaşandı. Çalışma, hava kirliliğini azaltmaya yönelik bu tür politikaların yalnızca çevresel değil, aynı zamanda doğrudan halk sağlığına da katkı sağladığını gösteriyor. Uzmanlar, özellikle solunum ve kalp-damar hastalıklarına bağlı acil başvurulardaki azalmaya dikkat çekiyor.
Düşük emisyon bölgelerinin sağlık verileriyle kanıtlanan başarısı
Londra'da sırasıyla 2017'de T-Charge (Toksisite Ücreti) ve 2019'da Ulez (Ultra Düşük Emisyon Bölgesi) uygulamaları başlatıldı. T-Charge, eski ve yüksek emisyonlu araçların şehir merkezine girişinde ek ücret talep ederken, Ulez daha katı standartlar getirerek çok daha geniş bir alanı kapsıyor. Imperial College araştırmacıları, bu bölgelerin uygulamaya konmasından önceki ve sonraki dönemlerdeki hastane kayıtlarını analiz etti. Sonuçlar, özellikle astım, KOAH ve kalp krizi gibi hava kirliliğiyle doğrudan bağlantılı hastalıklarda acil yatışların önemli ölçüde azaldığını gösterdi. Araştırma ekibinden Dr. James Smith, 'Bu veriler, hava kirliliğini azaltmaya yönelik politikaların somut sağlık faydaları sağladığını net bir şekilde ortaya koyuyor. Tartışmalı olsa da bu tür düzenlemeler halk sağlığını korumada etkili bir araçtır' dedi.
Çalışma kapsamında, Londra genelinde 1,5 milyon acil hastane başvurusu incelendi. T-Charge ve Ulez'in uygulandığı bölgelerde, diğer bölgelere kıyasla acil solunum yolu hastalıkları yatışlarında yüzde 12, kalp-damar hastalıklarında ise yüzde 8 oranında düşüş kaydedildi. Araştırmacılar, bu düşüşün hava kalitesindeki iyileşmeyle doğrudan ilişkili olduğunu vurguluyor. Azot dioksit (NO2) ve partikül madde (PM2.5) seviyelerindeki azalma, özellikle çocuklar ve yaşlılar gibi hassas gruplarda sağlık risklerini düşürüyor.
Emisyon bölgelerine yönelik tartışmalar ve küresel yansımalar
Düşük emisyon bölgeleri, dünya genelinde olduğu gibi Londra'da da tartışmalara neden oluyor. Özellikle sürücüler ve küçük işletmeler, uygulamaların ek maliyet getirdiğini ve ticareti olumsuz etkilediğini savunuyor. Ancak Imperial College'ın bu son araştırması, sağlık yararlarının ekonomik maliyetlerden daha ağır basabileceğini gösteriyor. Benzer uygulamalar Almanya'nın Berlin ve Fransa'nın Paris kentlerinde de hayata geçirildi. ABD'nin bazı eyaletlerinde de elektrikli araç teşvikleri ve düşük emisyon bölgeleri üzerinde çalışılıyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), hava kirliliğinin yılda 7 milyon erken ölüme neden olduğunu belirtiyor ve şehirlerin bu tür politikalarla kirliliği azaltmasını öneriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'nin büyük şehirlerinde özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir'de hava kirliliği ciddi bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkıyor. Londra'daki bu araştırma, düşük emisyon bölgelerinin sağlık üzerindeki olumlu etkisini kanıtlaması açısından önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye'de de benzer uygulamaların hayata geçirilmesi halinde, solunum ve kalp-damar hastalıklarına bağlı hastane yatışlarında azalma sağlanabileceği öngörülebilir. Özellikle trafik yoğunluğu ve eski araç filosunun yüksek olduğu İstanbul'da, emisyon bazlı ücretlendirme sistemleri gündeme gelebilir. Ancak uygulamanın sosyal ve ekonomik etkileri, düşük gelirli grupların mağduriyetini önleyecek şekilde dengelenmelidir. Küresel ölçekte hava kirliliğiyle mücadele, Türkiye'nin de dahil olduğu birçok ülke için ortak bir hedef olarak önemini koruyor.
