Londra'nın ikonik alışveriş caddesi Oxford Street'in bir bölümü, belediye yönetiminin kararıyla kalıcı olarak yayalaştırıldı. Karar, caddeyi kullanan yayalar ve alışveriş yapanlar tarafından olumlu karşılanırken, ünlü siyah taksi şoförleri uygulamayı "çılgınlık" olarak nitelendiriyor. Yayalaştırma, Londra'nın merkezindeki trafik akışını ve ticari hayatı önemli ölçüde etkileyecek.
Yayalaştırma kararının arka planı
Oxford Street, Avrupa'nın en yoğun alışveriş caddelerinden biri olarak biliniyor. Cadde, yılda milyonlarca yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret ediliyor. Londra Belediye Başkanlığı ve Westminster Belediyesi, uzun süredir caddenin araç trafiğine kapatılması konusunu tartışıyordu. Pandemi döneminde geçici olarak uygulanan yayalaştırma, olumlu sonuçlar verince kalıcı hale getirilmesi gündeme geldi. Son kararla birlikte caddenin belirli bir bölümü "sonsuza kadar" yayalara ayrıldı. Yetkililer, bu adımın güvenliği artıracağını, hava kirliliğini azaltacağını ve bölge ekonomisine katkı sağlayacağını belirtiyor. Ancak karar, özellikle ticari araç sürücüleri ve taksi şoförleri arasında tartışma yarattı.
AFP'ye konuşan alışveriş yapanlar, uygulamanın "iyi bir fikir" olduğunu söyledi. Yayalar, araç trafiğinin olmadığı bir caddede daha rahat alışveriş yapabildiklerini ve çevrenin daha temiz olduğunu ifade etti. Öte yandan, Londra'nın simgesi haline gelen siyah taksi şoförleri, karara sert tepki gösterdi. Şoförler, yayalaştırmanın müşterilerine erişimlerini zorlaştıracağını ve geçim kaynaklarını tehdit edeceğini savunuyor. Bir taksi şoförü, "Bu çılgınlık. Müşterilerimizi nasıl alacağız? Engelli ve yaşlı insanlar nasıl ulaşacak?" diyerek tepkisini dile getirdi.
Bölgesel ve küresel boyut
Oxford Street'in yayalaştırılması, dünya genelinde şehir merkezlerinin araç trafiğinden arındırılması eğiliminin bir parçası. Paris, Madrid, Milano gibi Avrupa kentleri de benzer adımlar attı. Bu tür uygulamalar, iklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilir ulaşım politikaları kapsamında değerlendiriliyor. Ancak her karar, farklı çıkar grupları arasında denge gözetilmesini gerektiriyor. Londra'da yayalaştırma, turizm ve perakende sektörü için olumlu bir adım olarak görülürken, lojistik ve ulaşım sektörü temsilcileri endişeli. Belediye yetkilileri, taksi şoförlerinin mağduriyetini gidermek için alternatif güzergahlar ve yükleme alanları planladıklarını açıkladı. Uygulamanın uzun vadeli etkileri, önümüzdeki aylarda yapılacak değerlendirmelerle netleşecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Oxford Street'in yayalaştırılması, Türkiye'deki şehir planlaması ve turizm açısından da dersler içeriyor. İstanbul'un İstiklal Caddesi gibi önemli alışveriş ve turizm bölgelerinde zaman zaman gündeme gelen yayalaştırma tartışmaları, Londra örneğinden ilham alabilir. Ancak Türkiye'deki uygulamaların yerel esnaf, ulaşım ve güvenlik dinamikleri göz önünde bulundurularak şekillendirilmesi gerekiyor. Ayrıca, Londra'nın turistik caddelerindeki dönüşüm, Türk turistlerin seyahat deneyimini de etkileyebilir. Türkiye'nin şehir içi ulaşım politikalarında yaya önceliği ve çevre dostu düzenlemeler, AB standartlarına uyum sürecinde önem taşıyor.
