ABD Senatosu'nun etkili isimlerinden Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, Pazar günü NBC’nin "Meet the Press" programına katılmak için beklerken sağlık durumunun kötüleştiğini yakın çevresine bildirdi. Ancak programı ertelemeyi reddeden Graham, kayıtlara geçen son sözlerinde yaptığı tüyler ürpertici bir şakayla dikkat çekti. 68 yaşındaki senatör, gece saatlerinde hayatını kaybetti. Resmi açıklamaya göre ölüm nedeni kalp krizi olarak kaydedildi.
Gelişmenin arka planı
Lindsey Graham, ABD siyasetinde özellikle dış politika ve savunma konularındaki sert çıkışlarıyla tanınıyordu. Güney Karolina senatörü, son dönemde Ukrayna'ya askeri yardımın artırılması ve Çin'e karşı sert yaptırımlar için lobi yapıyordu. Geçtiğimiz hafta Kongre'de yaptığı konuşmada "Bu ülke için savaşmaktan korkmuyorum" ifadelerini kullanmıştı.
Graham'ın sağlık durumu hakkında kamuoyuna yansıyan bilgiler sınırlı. Ancak kaynaklar, senatörün son birkaç aydır göğüs ağrıları ve yorgunluk şikayetleri yaşadığını, ancak doktor ziyaretini sürekli ertelediğini belirtiyor. Pazar sabahı program ekibine "Biraz yorgunum ama idare ederim" dediği öğrenildi. Daha sonra bir yardımcısına yaptığı kara mizah dolu yorum ise dikkat çekti: "Belki de son röportajım olur, en azından reyting rekoru kırarız."
Bölgesel veya küresel boyut
Lindsey Graham'ın ölümü, ABD'nin stratejik ortakları ve rakipleri tarafından yakından takip ediliyor. Graham, özellikle NATO'nun genişlemesi, İran'a yönelik yaptırımlar ve Kuzey Kore ile diplomasi konularında etkili bir isimdi. Ölümü, Cumhuriyetçi Parti içinde dış politika kanadının zayıflamasına yol açabilir.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Graham'ın ölümü üzerine yaptığı açıklamada "Ukrayna'nın en büyük dostlarından birini kaybettik" ifadelerini kullandı. Çin Dışişleri Bakanlığı ise resmi bir yorum yapmaktan kaçındı. Graham'ın yerine atanacak yeni senatör, ABD dış politikasının geleceği açısından belirleyici olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lindsey Graham, Türkiye-ABD ilişkilerinde zaman zaman eleştirel bir tutum sergilese de, özellikle S-400 krizi ve Suriye konusunda pragmatik bir pozisyon almıştı. Ölümü, Türkiye'nin ABD Kongresi'ndeki etkili bir muhatabını kaybetmesi anlamına geliyor. Graham'ın yerine geçecek ismin Türkiye'ye bakışı, iki ülke arasındaki F-35 ve yaptırım tartışmalarının seyrini etkileyebilir. Ayrıca Graham'ın ölümü, ABD'de dış politika konularında daha şahin bir kanadın güçlenmesine yol açabilir; bu da Türkiye'nin bölgesel politikaları üzerinde dolaylı etkiler yaratabilir.
