Çinli yapay zeka çip tasarımcısı Ligent Technologies, Hong Kong Borsası'ndaki ilk işlem gününde hisse fiyatının %45'in üzerinde artmasıyla yatırımcıların yoğun ilgisiyle karşılaştı. Şirketin halka arzı, 2024 yılının en büyük teknoloji halka arzlarından biri olarak kayda geçti ve Hong Kong'un küresel finans merkezi konumunu pekiştirdi. İlk gün kapanışında hisse başına fiyat 45,80 Hong Kong dolarına yükselerek şirketin piyasa değerini 28 milyar Hong Kong dolarına (yaklaşık 3,6 milyar ABD doları) taşıdı. Bu performans, aynı gün %0,5 değer kaybeden Hang Seng Endeksi ve %0,2 gerileyen Şanghay Bileşik Endeksi'nin oldukça üzerinde gerçekleşti.
Halka Arzın Detayları ve Şirket Profili
Ligent Technologies, 2018 yılında Shenzhen'de kurulmuş olup yapay zeka hızlandırıcıları, veri merkezi çipleri ve otonom araçlar için özel entegre devreler tasarlıyor. Şirketin müşteri portföyünde Huawei, Alibaba Cloud ve ByteDance gibi Çin'in önde gelen teknoloji devleri bulunuyor. Halka arz kapsamında 500 milyon yeni hisse satışa sunuldu ve toplam 15,8 milyar Hong Kong doları (yaklaşık 2 milyar ABD doları) gelir elde edildi. Bu, 2021'den bu yana Hong Kong'da gerçekleşen en büyük teknoloji halka arzı oldu. Arz fiyatı 31,50 Hong Kong doları olarak belirlenmişti; ilk gün işlemler 45,80 dolardan kapandı.
Şirketin CEO'su Zhang Wei, açılış töreninde yaptığı konuşmada, "Yatırımcıların gösterdiği güven, Çin'in yarı iletken sektöründeki potansiyelini yansıtıyor. Elde edilen geliri Ar-Ge faaliyetlerine ve uluslararası pazarlara açılmaya ayıracağız" dedi. Ligent Technologies'in halka arzına kurumsal yatırımcılar büyük ilgi gösterdi; arzın %80'i kurumsal yatırımcılara, %20'si bireysel yatırımcılara tahsis edildi. Talep, arz edilen miktarın 50 katını aştı.
Uzmanlar, şirketin başarısını Çin hükümetinin yarı iletken sektörüne yönelik teşvik politikalarına ve küresel yapay zeka çip talebindeki artışa bağlıyor. ABD'nin Çin'e yönelik çip ihracat kısıtlamalarına rağmen, Ligent gibi yerli tasarım firmaları iç pazarda önemli bir boşluğu dolduruyor. Şirketin 2023 yılı geliri 8,2 milyar yuan (yaklaşık 1,1 milyar ABD doları) olarak açıklandı; bu, bir önceki yıla göre %65 artış anlamına geliyor. Net kârı ise 1,5 milyar yuan oldu.
Asya Piyasaları ve Küresel Yarı İletken Rekabeti
Ligent Technologies'in borsa performansı, Hong Kong'un teknoloji şirketleri için önemli bir finansman merkezi olma özelliğini koruduğunu gösteriyor. Son yıllarda ABD-Çin ticaret savaşı ve düzenleyici baskılar nedeniyle birçok Çinli teknoloji firması Hong Kong'da halka arzı tercih ediyor. 2024'ün ilk yarısında Hong Kong Borsası'nda gerçekleşen halka arzların toplam büyüklüğü 60 milyar ABD dolarını aştı ve bu, geçen yılın aynı dönemine göre %30 artış anlamına geliyor.
Asya piyasaları genelinde ise karışık bir seyir izlendi. Japonya'da Nikkei 225 Endeksi %0,3 yükselirken, Güney Kore'de Kospi %0,1 geriledi. Analistler, Ligent'in başarısının bölgedeki diğer yarı iletken hisselerine de olumlu yansıyabileceğini belirtiyor. Örneğin, Tayvanlı TSMC ve Güney Koreli Samsung Electronics hisseleri, Ligent'in arzı sonrası sınırlı da olsa alıcı buldu. Ancak uzmanlar, küresel çip talebindeki dalgalanmalar ve ABD'nin ihracat kontrollerinin sektör üzerinde baskı oluşturmaya devam edeceği uyarısında bulunuyor.
Ligent Technologies'in halka arzı, Çin'in teknolojik kendi kendine yeterlilik hedefi doğrultusunda attığı adımlardan biri olarak değerlendiriliyor. Şirket, önümüzdeki iki yıl içinde 7 nanometre ve altı çip üretimini yerelleştirmeyi planlıyor. Bu hamle, Çin'in yarı iletken alanında ABD'ye bağımlılığını azaltma stratejisinin bir parçası. Öte yandan, Hong Kong'da gerçekleşen bu tür büyük halka arzlar, şehrin Asya'nın finans merkezi olma konumunu güçlendiriyor; ancak Çin anakarasındaki ekonomik yavaşlama ve jeopolitik gerilimler risk faktörleri olarak öne çıkıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ligent Technologies'in Hong Kong'daki başarılı halka arzı, Türkiye'nin teknoloji ve yarı iletken sektörü açısından dolaylı da olsa önemli dersler içeriyor. Türkiye, son yıllarda yerli çip üretimi ve yapay zeka yatırımlarına ağırlık veriyor; ancak Hong Kong gibi derin sermaye piyasalarına erişim konusunda sınırlı. Bu gelişme, Asya'daki teknoloji odaklı finansman modellerinin başarısını gösterirken, Türkiye'nin de benzer şekilde yerli teknoloji şirketlerini halka arz yoluyla güçlendirebileceğine işaret ediyor. Ayrıca, Çin'in yarı iletken alanındaki ilerlemesi, küresel tedarik zincirinde dengeleri değiştirebilir ve Türkiye'nin çip ithalatına olan bağımlılığını azaltma çabalarını hızlandırabilir. Jeopolitik olarak, ABD-Çin teknoloji rekabeti Türkiye gibi ülkeler için fırsatlar ve riskler barındırıyor; Türkiye, bu rekabette kendi konumunu belirlerken çok yönlü bir strateji izlemeli.
