Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Moskova yönetiminin Ukrayna savaşını sona erdirmek için ABD Başkanı Donald Trump'ın sunduğu barış önerilerine bağlı olduğunu duyurdu. Lavrov, Avrupa ülkelerinden gelen ültimatom niteliğindeki talepleri ise kategorik olarak reddettiklerini ifade etti. Rus bakan, Trump'ın temsilcilerinin ABD önerilerine dayalı barış anlaşmalarının nasıl uygulanacağına dair ayrıntıları kendilerine açıklamasını sabırsızlıkla beklediklerini sözlerine ekledi.
Trump'ın Barış Planı ve Rusya'nın Tutumu
Lavrov'un açıklamaları, Ukrayna'daki savaşın üçüncü yılına yaklaşılırken uluslararası kamuoyunda yeni bir diplomasi dalgası olarak yorumlanıyor. ABD Başkanı Trump, seçim kampanyası sırasında savaşı 24 saat içinde bitirebileceğini iddia etmiş, ancak somut bir plan açıklamamıştı. Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov da daha önce Rusya'nın Trump'ın yaklaşımına olumlu baktığını ancak henüz resmi bir teklif almadıklarını söylemişti. Lavrov, Pazartesi günü Moskova'da düzenlediği basın toplantısında, Rusya'nın müzakereye hazır olduğunu ancak Avrupa'nın Kiev'e askeri destek sağlama yönündeki ısrarını kabul edemeyeceklerini belirtti. Rus bakan, 'Avrupa ülkeleri bize şartlar dayatıyor. Bu ültimatomları kabul etmemiz mümkün değil' dedi. Lavrov, Trump'ın önerilerinin daha dengeli olduğunu ve Moskova'nın bu çerçeveye saygı duyduğunu ifade ederek, 'Trump'ın ekipten bu önerilerin uygulama ayrıntılarını duymayı dört gözle bekliyoruz' şeklinde konuştu.
Avrupa'nın Rolü ve Küresel Yankılar
Rusya'nın bu tavrı, ABD ile Avrupa arasında Ukrayna politikasında beliren fikir ayrılıklarını derinleştirebilir. Avrupa Birliği ve NATO ülkeleri, Rusya'ya karşı yaptırımları sürdürme ve Kiev'e askeri yardımı artırma konusunda kararlı görünüyor. Özellikle Almanya ve Fransa, ABD'nin olası bir geri çekilmesi durumunda Avrupa'nın Ukrayna'yı kendi başına desteklemesi gerektiğini savunuyor. Ancak Macaristan ve Slovakya gibi ülkeler savaşın bir an önce sonlandırılması yönünde çağrılar yapıyor. Lavrov'un açıklamaları, Kremlin'in Batı'daki bölünmüşlüğü fırsata çevirmeye çalıştığını gösteriyor. ABD'de ise Trump'ın ekibi, Ukrayna'ya yardımın azaltılması ve barış görüşmeleri için Kiev'e baskı yapılması yönünde sinyaller veriyor. Bu durum, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'i zor durumda bırakıyor. Zelenskiy, daha önce toprak tavizi vermeyeceğini açıklamış, ancak Trump'ın arabuluculuğunu kabul edebileceğini ima etmişti. Ukrayna'nın Doğu ve Güney'de işgal altındaki toprakları geri almak için başlattığı taarruz ise sınırlı ilerleme kaydediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya ile ABD arasında barış müzakerelerine yönelik bu temaslar, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü yeniden ön plana çıkarabilir. Ankara, Ukrayna savaşının başından beri hem Kiev hem de Moskova ile diyalog kanallarını açık tutmayı başarmış, tahıl koridoru ve esir takası gibi konularda somut sonuçlar elde etmişti. Trump yönetiminin Avrupa'yı devre dışı bırakan bir anlaşmaya yönelmesi durumunda Türkiye, Karadeniz'deki güvenlik çıkarları ve Kırım'ın statüsü gibi kritik meselelerde pozisyonunu netleştirmek zorunda kalabilir. Ayrıca, Rusya'ya yönelik yaptırımların gevşetilmesi olasılığı, Türk-Rus ekonomik ilişkilerinde de yeni bir sayfa açabilir. Ancak Ankara, Batı ittifakından tamamen kopmadan bu dengeyi korumaya çalışacaktır.
