Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kore'nin Japon işgalinden kurtuluşunun yıl dönümü olan 15 Ağustos'ta birbirlerine mesaj göndererek iki ülke arasındaki bağları güçlendirme kararlılığını yineledi. Kim, mesajında iki ülkenin 'adalet mücadelesi tarihini ve dostluk geleneklerini geleceğe taşıma' umudunu dile getirdi. Bu gelişme, Moskova ile Pyongyang arasındaki askeri ve ekonomik iş birliğinin artarak sürdüğü bir dönemde yaşanıyor.
Gelişmenin arka planı
Kore Yarımadası'nın kurtuluşunun 79. yıl dönümünde Kim Jong Un, Putin'e gönderdiği mesajda, iki ülke arasındaki ilişkilerin 'savaş karşıtı ve bağımsızlık yanlısı' bir temele dayandığını vurguladı. Kuzey Kore devlet medyası KCNA'ya göre Kim, mesajında 'Rusya halkının ve ordusunun özel askeri operasyonda elde ettiği zaferlere' de atıfta bulunarak, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşındaki başarısına desteğini ifade etti.
Putin de yanıt mesajında, iki ülkenin 'egemenlik ve toprak bütünlüğü ilkelerine bağlı kalarak' iş birliğini genişletme niyetinde olduğunu belirtti. Kremlin'in açıklamasına göre Putin, 'Rus-Kore ilişkilerinin dostane ve iyi komşuluk temelinde gelişmesinden memnuniyet duyduğunu' ifade etti.
Bu yılki mesajlaşmalar, iki ülkenin Haziran 2024'te imzaladığı 'Kapsamlı Stratejik Ortaklık' anlaşmasının ardından geldi. Anlaşma, taraflardan birine yönelik saldırı durumunda karşılıklı askeri yardımı öngörüyor. Batılı yetkililer, bu anlaşmanın Kuzey Kore'nin Ukrayna savaşına mühimmat ve topçu mermisi sağlamasının bir parçası olduğunu iddia ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Kuzey Kore ile Rusya arasındaki yakınlaşma, uluslararası toplumda endişeyle karşılanıyor. Özellikle ABD ve Güney Kore, Pyongyang'ın Moskova'ya askeri destek vermesinin Ukrayna'daki savaşın seyrini değiştirebileceği uyarısında bulunuyor. Uzmanlar, iki ülkenin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde ortak hareket ederek Batı'nın yaptırım kararlarını engelleyebileceğine dikkat çekiyor.
Öte yandan, bu yakınlaşma Asya-Pasifik bölgesindeki güç dengelerini de etkiliyor. Japonya ve Güney Kore, Rusya ile Kuzey Kore arasındaki askeri iş birliğinin bölgesel güvenliğe tehdit oluşturduğunu savunuyor. Özellikle, Kuzey Kore'nin kıtalararası balistik füze denemelerine devam etmesi ve Rusya'nın bu denemelere verdiği zımni destek, bölgede tansiyonu yükseltiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kuzey Kore-Rusya yakınlaşması, Türkiye'nin Ukrayna savaşındaki arabuluculuk çabalarını ve Karadeniz'deki güvenlik dengelerini dolaylı olarak etkileme potansiyeli taşıyor. Rusya'nın Kuzey Kore'den aldığı mühimmat desteği, savaşın uzamasına yol açabilir; bu da Türkiye'nin tahıl koridoru girişimlerini ve bölgesel istikrar hedeflerini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Batı'nın Rusya'ya uyguladığı yaptırımların delinmesi, Türkiye'nin de dahil olduğu bazı ülkelerin ticari ilişkilerini karmaşıklaştırabilir. Ankara'nın, hem NATO müttefiki hem de Rusya ile sürdürdüğü dengeli politika çerçevesinde bu gelişmeyi yakından izlemesi beklenir.
