Kuzey Kore, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşına asker göndermeye devam edecek, ancak bu yalnızca Pyongyang için kârlı olduğu sürece sürecek. BBC muhabiri Quentin Sommerville'e göre, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, asker gönderimini bir gelir ve teknoloji transferi kaynağı olarak görüyor. Batılı istihbarat kaynakları, Kuzey Kore'nin şu ana kadar Rusya'ya binlerce asker gönderdiğini ve yeni bir dalganın hazırlığı içinde olduğunu bildiriyor.
Asker gönderiminin arka planı
Kuzey Kore, Eylül 2023'te Kim Jong-un ile Vladimir Putin arasındaki zirvenin ardından Rusya'ya asker ve mühimmat sağlamaya başladı. Güney Kore ve ABD istihbaratına göre, Kuzey Kore şimdiye kadar en az 10 bin askerini Rusya'ya gönderdi. Bu askerler ağırlıklı olarak inşaat ve lojistik gibi destek görevlerinde kullanılıyor, ancak bazı raporlar cephe hattında da konuşlandırıldıklarını gösteriyor.
Kuzey Kore'nin bu hamlesi, uluslararası yaptırımlarla izole edilmiş ekonomisi için önemli bir gelir kapısı oluşturuyor. Pyongyang, asker başına aylık 2.000 dolar civarında ödeme aldığı tahmin ediliyor. Ayrıca Rusya'dan gıda, petrol ve askeri teknoloji transferi de sağlanıyor. Uzmanlar, Kuzey Kore'nin bu işbirliğinden hem ekonomik hem de askeri açıdan kazançlı çıktığını belirtiyor.
Ancak Sommerville'e göre, bu işbirliği tek taraflı değil. Rusya, Kuzey Kore'den mühimmat ve asker alırken, Pyongyang'a uydu teknolojisi ve nükleer denizaltı programında yardım ediyor. Bu durum, bölgesel güvenlik dengelerini sarsıyor ve Güney Kore ile Japonya'da endişe yaratıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Kuzey Kore'nin Rusya'ya asker göndermesi, yalnızca Ukrayna savaşını değil, aynı zamanda Doğu Asya'daki güç dengesini de etkiliyor. ABD ve müttefikleri, bu işbirliğini engellemek için yeni yaptırımlar üzerinde çalışıyor. Güney Kore, Kuzey Kore'nin asker gönderimini "doğrudan tehdit" olarak nitelendiriyor ve savunma harcamalarını artırmayı planlıyor.
Çin'in bu süreçteki rolü ise belirsiz. Pekin, Kuzey Kore'nin en büyük ticaret ortağı ve siyasi destekçisi olsa da, Rusya ile Kuzey Kore arasındaki askeri işbirliğinden rahatsız olduğu belirtiliyor. Çin, bölgede istikrarsızlık istemiyor ve Kuzey Kore'nin Rusya'ya fazla yakınlaşmasını kendi nüfuzuna tehdit olarak görebilir.
Öte yandan, Kuzey Kore'nin asker göndermesi, Ukrayna'daki savaşın seyrini de etkileyebilir. Rusya, cephe hattında asker sıkıntısı çekerken, Kuzey Kore askerleri bu açığı kapatabilir. Ancak bu askerlerin savaş deneyimi ve motivasyonu düşük olabilir. Ayrıca, Kuzey Kore askerlerinin savaş suçlarına karışma riski de uluslararası hukuk açısından endişe verici.
Batılı ülkeler, Kuzey Kore'nin bu hamlesini "tehlikeli bir tırmanma" olarak görüyor ve Pyongyang'a yönelik yaptırımların artırılmasını tartışıyor. Ancak Rusya'nın BM Güvenlik Konseyi'ndeki veto hakkı, yeni yaptırımların önünü kesebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kuzey Kore'nin Rusya'ya asker göndermesi, Türkiye'nin Ukrayna savaşındaki denge politikasını zorlaştırabilir. Türkiye, hem Ukrayna'ya insansız hava araçları satarak hem de Rusya ile enerji ve ticaret ilişkilerini sürdürerek dikkatli bir denge gözetiyor. Ancak Kuzey Kore'nin savaşa doğrudan asker göndermesi, çatışmanın daha da uluslararasılaşmasına yol açabilir. Bu durum, Türkiye'nin arabuluculuk çabalarını baltalayabilir ve Karadeniz'deki güvenlik risklerini artırabilir. Ayrıca, Kuzey Kore ile askeri işbirliği, NATO içinde Türkiye'ye yönelik eleştirileri artırabilir. Türkiye, bu gelişmeyi yakından takip ederek, hem Ukrayna hem de Rusya ile ilişkilerini dengelemeye devam edecektir.
