Orta Doğu'da tansiyon hızla yükseliyor. Kuveyt ile Bahreyn yönetimleri, İran'dan fırlatılan çok sayıda füze ve insansız hava aracını (İHA) engellediklerini duyurdu. İsrail ise güneydeki Akabe kentini hedef alan İran füzeleri tespit ettiğini açıklarken, Ürdün'ün başkenti Amman'da hava saldırısı sirenleri çaldı. Bu gelişmeler, İsrail ile Hamas arasındaki çatışmaların bölgesel bir savaşa dönüşme riskini artırıyor.
Gelişmenin arka planı
İran'ın saldırıları, Tahran yönetiminin İsrail'e yönelik uzun süredir devam eden söylemlerinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu'ndan üst düzey bir yetkili, saldırıların İsrail'in Gazze'deki operasyonlarına misilleme olduğunu belirtti. İran yapımı Şahab-3 füzeleri ile Şahid-136 tipi kamikaze dronların kullanıldığı saldırılarda, hedeflerin askeri tesisler ve kritik altyapı noktaları olduğu bildiriliyor.
Kuveyt Savunma Bakanlığı, ülkenin hava sahasını ihlal eden çok sayıda cismin Patriot hava savunma sistemleri tarafından imha edildiğini duyurdu. Bahreyn de benzer şekilde, ABD Donanması'na ait 5. Filo üssüne ev sahipliği yapan kraliyetin, İran tehdidine karşı savunma sistemlerini devreye soktuğu aktarıldı. Ürdün'de ise sivil havacılık otoritesi, Amman Havalimanı'ndaki uçuşları geçici olarak durdurdu.
Bölgesel ve küresel boyut
İran'ın bu hamlesi, bölgede halihazırda kırılgan olan dengeleri daha da sarsıyor. İsrail, İran'ın nükleer programına yönelik saldırılarına karşılık olarak bir dizi gizli operasyon yürütürken, Tahran yönetimi artık açık bir şekilde vekil güçler yerine doğrudan saldırıya geçmiş durumda. Bu durum, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkelerini endişelendiriyor.
ABD Başkanı Joe Biden, olay sonrası yaptığı açıklamada İsrail ile dayanışma mesajı verirken, bölgeye ek savaş gemileri ve savunma sistemleri konuşlandırılacağını duyurdu. NATO ise ihtiyatlı bir dil kullanarak taraflara itidal çağrısı yaptı. BM Güvenlik Konseyi'nin konuyu acil gündemle toplanacağı bildiriliyor.
İran'ın bu adımı, petrol piyasalarını da etkiledi. Brent petrolün varil fiyatı, haftalık bazda yüzde 7 artışla 95 doların üzerine çıktı. Küresel petrol arzının yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer güvenliği yeniden gündeme geldi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişmeler, Türkiye'nin doğrudan sınır komşusu olduğu bir coğrafyada yaşanıyor. İran ile İsrail arasındaki doğrudan çatışma riski, Türkiye'nin enerji güvenliğini ve bölgedeki diplomatik dengelerini etkileyebilir. Türkiye, hem İran hem de İsrail ile iş birliği yapabilen nadir ülkelerden biri olarak, arabuluculuk rolü üstlenebilir. Ancak bölgesel bir savaş, Türkiye'nin Suriye ve Irak'taki askeri varlığını ve terörle mücadele operasyonlarını da doğrudan etkileme potansiyeline sahip.
