Küresel piyasalarda teknoloji hisselerinde yaşanan sert satış dalgası, ABD vadeli işlemlerini aşağı çekerken Asya borsalarında da kayıplara yol açtı. Güney Kore'nin Kospi Endeksi, Samsung Electronics ve SK Hynix gibi çip üreticilerindeki keskin düşüşlerle birlikte rekor seviyeden %10 gerileyerek teknik düzeltme bölgesine girdi. RBC Capital Markets'ten Amy Wu Silverman ve Hennion & Walsh Asset Management'tan Kevin Mahn, yapay zeka (AI) yatırımlarına bağlı artan oynaklığı değerlendirirken, yatırımcıların yaz aylarında daha temkinli bir duruş sergilediği görülüyor.
Gelişmenin Arka Planı: AI Balonu mu, Düzeltme mi?
Son aylarda AI teknolojilerine olan yoğun ilgi, özellikle çip üreticileri ve bulut bilişim şirketlerinin hisselerini tarihi zirvelere taşımıştı. Ancak bu hafta başlayan satış dalgası, yatırımcıların aşırı değerleme endişeleriyle AI odaklı pozisyonlarını azalttığını gösteriyor. Güney Kore'nin en büyük şirketi Samsung Electronics'in hisseleri %8, SK Hynix'in hisseleri ise %12'ye varan oranlarda değer kaybetti. Bu iki şirket, küresel bellek çipi pazarının yaklaşık %70'ine hakim durumda ve AI sunucuları için kritik öneme sahip yüksek bant genişlikli bellek (HBM) üretiminde lider konumdalar.
Amy Wu Silverman, piyasalardaki düzeltmenin AI yatırımlarının sürdürülebilirliğine ilişkin soru işaretlerinden kaynaklandığını belirtiyor. Silverman, "AI hisselerindeki aşırı coşku, bir süredir balon benzeri özellikler gösteriyordu. Şimdi gördüğümüz satış, yatırımcıların kâr realizasyonu ve daha temkinli bir yaklaşım benimsemesi olarak okunmalı," ifadelerini kullandı. Kevin Mahn ise AI trendinin uzun vadede sağlam temellere dayandığını ancak kısa vadede volatilitenin devam edebileceğini vurguluyor: "AI, verimlilik artışı ve yeni iş modelleri yaratma potansiyeliyle devrim niteliğinde bir teknoloji. Ancak hisse fiyatları bu potansiyelin önüne geçti, bir soğuma normal."
Bölgesel ve Küresel Boyut: Teknoloji Endeksleri Kan Kaybediyor
Kospi'deki düşüş, Asya genelinde yankı buldu. Japonya'nın Nikkei 225 endeksi %3, Tayvan'ın Taiex endeksi %2,5 ve Hong Kong Hang Seng endeksi %1,8 geriledi. ABD'de Nasdaq 100 vadeli işlemleri %2'nin üzerinde değer kaybederken, S&P 500 vadeli işlemleri de teknoloji ağırlıklı sektörlerdeki satışın etkisiyle %1,5 düştü. Bu durum, yatırımcıların güvenli liman arayışına girmesine neden oldu: Hazine tahvilleri ve altın fiyatları yükseldi, dolar güçlendi.
Uzmanlar, Federal Rezerv'in faiz politikasına ilişkin belirsizliklerin de satışları tetiklediğini belirtiyor. Küresel çip tedarik zincirindeki darboğazlar ve ABD-Çin teknoloji savaşı, sektörün kırılganlığını artıran faktörler arasında. Özellikle Güney Kore, ABD'nin Çin'e yönelik çip ihracat kısıtlamalarından doğrudan etkileniyor; Samsung ve SK Hynix, Çin'deki fabrikaları için özel izinlerle çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, doğrudan çip üretimi veya dev bir teknoloji borsasına sahip olmasa da, küresel teknoloji hisselerindeki bu dalgalanma dolaylı yollardan etkiliyor. Borsa İstanbul'da işlem gören teknoloji ve bilişim şirketlerinin hisseleri, küresel trendlere paralel hareket etme eğiliminde. Ayrıca Türkiye'nin savunma sanayii ve otomotiv sektörlerinde kullanılan çiplerin büyük kısmı ithal ediliyor; bu nedenle çip fiyatlarındaki oynaklık, maliyetleri etkileyebilir. Öte yandan, AI ve teknoloji yatırımlarının küresel ölçekte yeniden değerlendirilmesi, Türkiye'deki girişim sermayesi yatırımlarını da etkileyebilir. Türk şirketlerinin küresel tedarik zincirine entegrasyonu ve yerli AI projeleri için bu süreç, hem risk hem de fırsat barındırıyor.
