Küresel piyasalarda yılın ilk yarısı beklenenden daha güçlü bir performans sergiledi. Ancak son çeyrekte yaşanan dalgalanmalar, iyimser havayı bir miktar gölgeledi. Merkez bankalarının faiz politikaları, jeopolitik riskler ve emtia fiyatlarındaki oynaklık, yatırımcıların dikkatle izlediği başlıca unsurlar arasında yer alıyor. Özellikle ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirimi sinyalleri, gelişmekte olan piyasalar için umut kaynağı olurken, Avrupa'daki ekonomik yavaşlama endişeleri dengeleri değiştiriyor.
Gelişmenin Arka Planı
Yılın ilk çeyreğinde küresel ekonomik aktivite, pandemi sonrası normale dönüş ve tedarik zincirlerinin toparlanmasıyla ivme kazandı. ABD'de işsizlik oranının düşük seyretmesi ve tüketici harcamalarının canlılığı, büyümeyi destekledi. Ancak ikinci çeyrekten itibaren jeopolitik gerginlikler, özellikle Rusya-Ukrayna savaşının enerji fiyatları üzerindeki baskısı ve Orta Doğu'daki gelişmeler, enflasyonist baskıları yeniden canlandırdı.
Avrupa Merkez Bankası (ECB) ise enflasyonla mücadele kapsamında faiz indirimlerine temkinli yaklaşırken, İngiltere Merkez Bankası (BoE) benzer bir duruş sergiliyor. Gelişmekte olan ülkelerde ise Çin'in ekonomik toparlanması beklenen hızda gerçekleşmezken, Hindistan ve Brezilya gibi ülkelerde büyüme nispeten istikrarlı seyrediyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Küresel piyasalardaki bu gidişat, yatırımcıların risk iştahını doğrudan etkiliyor. Yılın ilk yarısında S&P 500 endeksi yüzde 15, Nasdaq yüzde 18, Avrupa borsaları ise ortalama yüzde 10 değer kazandı. Ancak haziran ayından itibaren artan belirsizlikler nedeniyle kâr satışları yaşandı. Özellikle teknoloji hisselerinde görülen düzeltme, endekslerin gerilemesine neden oldu.
Emtia tarafında, petrol fiyatları jeopolitik risklerle birlikte 85 doların üzerinde seyrederken, altın fiyatları ABD faiz indirimi beklentileriyle rekor seviyelere yakın seyrediyor. Gelişmekte olan ülke para birimleri ise doların güçlü seyrine karşı kırılganlığını koruyor. Bu tablo, Türkiye gibi dış finansmana bağımlı ekonomiler için önemli bir sinyal niteliği taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye ekonomisi açısından kritik bir döneme işaret ediyor. Küresel likidite koşullarının sıkı olduğu bir ortamda, yabancı yatırımcıların Türkiye'ye ilgisi sınırlı kalabilir. Ancak Fed'in faiz indirimine başlaması halinde, gelişmekte olan piyasalara sermaye akışı hızlanabilir. Türkiye'nin enflasyonla mücadelede kararlı duruşu ve yapısal reform takvimi, kırılganlıkları azaltmak için belirleyici olacak. Jeopolitik risklerin bölgesel ticaret ve enerji fiyatları üzerindeki etkileri de yakından takip edilmeli.
