Suriye'nin güneyindeki Kuneytra Valisi Gassan el-Seyyid Ahmed, cumartesi günü Birleşmiş Milletler (BM) ile yaptığı görüşmede, BM Barış Gücü'nü (UNDOF) bölgedeki İsrail ihlallerini izlemeye ve belgelemeye çağırdı. Anadolu Ajansı'nın haberine göre, Ahmed bu çağrıyı BM Barış Operasyonlarından Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Jean-Pierre Lacroix ile gerçekleştirdiği temaslarda dile getirdi. Görüşme, Suriye'nin güneyinde İsrail ile Suriye arasındaki gerilimin arttığı bir dönemde gerçekleşti.
Gelişmenin Arka Planı
Kuneytra, Suriye'nin güneybatısında, İsrail işgali altındaki Golan Tepeleri'ne komşu bir vilayet. 1974 yılında imzalanan Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması (Disengagement Agreement) çerçevesinde bölgede BM gözetiminde bir tampon bölge oluşturulmuş ve UNDOF misyonu kurulmuştu. Ancak son yıllarda İsrail'in Suriye topraklarına yönelik hava saldırıları ve ihlalleri sıkça gündeme geliyor. Suriye hükümeti, özellikle İsrail'in Golan Tepeleri'ndeki işgalini ve Kuneytra bölgesindeki askeri hareketliliğini protesto ediyor.
Vali Ahmed'in BM yetkilisiyle görüşmesi, Suriye'nin uluslararası toplumdan destek arayışının bir parçası. Görüşmede ayrıca bölgedeki insani durum ve UNDOF'un görev tanımı da ele alındı. Suriye, BM Güvenlik Konseyi'nin ilgili kararlarının uygulanmasını ve İsrail'in ihlallerinin belgelenmesini talep ediyor. UNDOF'un görevi, 1974 anlaşmasına uygun olarak taraflar arasındaki ateşkesin gözetlenmesi ve tampon bölgede barışın korunması. Ancak Suriye, misyonun İsrail ihlallerini yeterince raporlamadığını savunuyor.
Bölgesel veya Küresel Boyut
İsrail'in Suriye'deki hedeflere yönelik saldırıları, bölgesel istikrarı tehdit eden unsurlar arasında. İsrail, saldırılarını İran'ın Suriye'deki askeri varlığını engellemeye yönelik meşru müdafaa olarak nitelendiriyor. Suriye ise bu saldırıları egemenliğinin ihlali olarak görüyor ve BM'den harekete geçmesini istiyor. BM Güvenlik Konseyi'nin 242 ve 338 sayılı kararları, İsrail'in 1967'de işgal ettiği topraklardan çekilmesini öngörüyor, ancak bu kararlar bugüne kadar uygulanmadı.
UNDOF'un bölgedeki rolü, ABD ile Rusya arasındaki denge ve İran'ın Suriye'deki etkisiyle şekilleniyor. Son dönemde İsrail'in Suriye'deki İran bağlantılı hedeflere yönelik saldırıları arttı. Bu durum, Suriye'nin toprak bütünlüğünü ve bölgesel güvenliği tehlikeye atıyor. BM'nin tutumu ise genellikle tarafları itidale çağırmakla sınırlı kalıyor. Kuneytra Valisi'nin çağrısı, Suriye'nin uluslararası hukuk zemininde meşruiyet arayışının bir yansıması.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Suriye'nin toprak bütünlüğüne ve siyasi birliğine önem veriyor. İsrail'in Suriye topraklarındaki ihlalleri, bölgesel istikrarsızlığı artırarak Türkiye'nin güvenlik endişelerini derinleştirebilir. Özellikle Golan Tepeleri'ndeki durum, Türkiye'nin Orta Doğu politikasında hassas bir konu. Türkiye, BM'nin bölgede daha etkin olmasını ve İsrail'in uluslararası hukuka uymasını savunuyor. Ayrıca, Suriye'deki istikrarsızlık, Türkiye'nin sınır güvenliği ve mülteci sorunu açısından da doğrudan etkili. Bu gelişme, Türkiye'nin diplomatik girişimlerinde BM mekanizmalarını daha fazla devreye sokma ihtiyacını gösteriyor.
