ABD'nin on yıllardır sürdürdüğü ekonomik ambargo nedeniyle akaryakıt sıkıntısı çeken Küba, güneş enerjisi yatırımlarını hızlandırarak enerji krizine çözüm arıyor. Çarşamba günü yapılan resmi açıklamada, ülkede dizel ve akaryakıt stoklarının tamamen tükendiği belirtildi. Halihazırda istikrarsız olan elektrik şebekesi, yerli ham petrol, doğalgaz ve giderek artan yenilenebilir elektrik kaynaklarıyla ayakta tutulmaya çalışılıyor. E360'ın haberine göre, bu durum adanın enerji dönüşümünü hızlandıran bir katalizör haline geldi.
Ambargo ve Enerji Krizinin Arka Planı
ABD'nin 1962'den beri uyguladığı ekonomik ambargo, Küba'nın uluslararası piyasalardan akaryakıt alımını ciddi şekilde kısıtlıyor. Son olarak Venezuela ve Rusya'dan gelen petrol sevkiyatlarının azalmasıyla birlikte ada, tarihinin en derin enerji krizlerinden birini yaşıyor. Yetkililer, mevcut termik santrallerin bakım ihtiyacı ve eskiyen altyapı nedeniyle günlük elektrik kesintilerinin kaçınılmaz olduğunu belirtiyor. Ancak hükümet, bu krizi fırsata çevirerek yenilenebilir enerji kapasitesini artırmaya odaklanmış durumda.
Son yıllarda özellikle güneş enerjisi alanında önemli adımlar atıldı. Küba'nın güneşli iklimi, fotovoltaik paneller için ideal koşullar sunuyor. Ülke genelinde 2023 sonu itibarıyla kurulu güneş enerjisi kapasitesi bir önceki yıla göre yüzde 40 arttı. Hedef, 2030 yılına kadar elektrik üretiminin dörtte birini yenilenebilir kaynaklardan sağlamak. Bu kapsamda Çin ve Avrupa'dan sağlanan kredilerle yeni güneş tarlaları kuruluyor, evlerin çatılarına paneller yerleştiriliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Küba'nın güneş enerjisine yönelmesi, sadece yerel bir enerji krizine çözüm değil, aynı zamanda ABD ambargosuna karşı bir direniş stratejisi olarak da görülüyor. Karayipler'deki diğer ada ülkeleri de benzer enerji kırılganlıkları yaşarken, Küba'nın yenilenebilir enerji modeli bölgesel bir örnek teşkil edebilir. Uluslararası Enerji Ajansı'na göre, fosil yakıtlara bağımlı ada ekonomileri için güneş ve rüzgar enerjisi, enerji güvenliğini artırmanın en etkili yollarından biri. Küba ayrıca, ambargo nedeniyle dış finansmana erişimde zorluk çekse de, Çin ve Rusya gibi ülkelerle enerji işbirliğini derinleştirerek dönüşümü sürdürmeye çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Küba'nın enerji krizi ve yenilenebilir enerji atılımı, Türkiye'nin de benzer enerji bağımlılığı sorunuyla mücadele eden bir ülke olarak dikkate alması gereken dersler sunuyor. Türkiye, enerji ithalatının cari açık üzerindeki baskısını azaltmak için güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarını hızlandırmış durumda. Küba örneği, fosil yakıt ambargolarına karşı yenilenebilir enerjinin stratejik bir koz olabileceğini gösteriyor. Ayrıca, Türkiye'nin Karayipler'deki gelişmeleri takip etmesi, özellikle Latin Amerika'da artan Çin etkisini anlamak açısından önemli. Türk özel sektörü, Küba'daki güneş enerjisi projelerine potansiyel yatırım fırsatları olarak bakabilir; ancak ABD ambargosu nedeniyle bu tür girişimler hukuki riskler taşıyor.
