ABD Temsilciler Meclisi üyesi Raja Krishnamoorthi, İran'a yönelik devam eden askeri operasyonların Amerikan mühimmat stoklarını ciddi şekilde tükettiğini ve Hint-Pasifik bölgesindeki askeri varlıkları başka bölgelere kaydırdığını belirterek, bu durumun Çin'e karşı caydırıcılık gücünü zayıflatabileceği uyarısında bulundu. Demokrat Partili Illinois Temsilcisi, Bloomberg Television'da yayınlanan 'This Weekend' programında yaptığı açıklamalarda, yönetimin askeri önceliklerini sorgulayarak, Tayvan'a yönelik artan tehditler karşısında ABD'nin Asya-Pasifik'teki taahhütlerinin zedelendiğini ifade etti.
Mühimmat Krizi ve Stratejik Dengesizlik
Krishnamoorthi'nin uyarıları, ABD'nin İran'a yönelik son dönemde artan askeri müdahalelerinin, özellikle hassas güdümlü mühimmatlar ve hava savunma sistemlerinde ciddi bir stok erozyonuna yol açtığını gösteren raporlarla örtüşüyor. Temsilci, bu kaynakların yenilenmesinin uzun zaman alacağını ve bu süre zarfında Çin'in Pasifik'teki askeri yığınağının devam edeceğini vurguladı. Özellikle Tayvan Boğazı'nda artan gerilim, ABD'nin bölgedeki güvenilirliğini test ederken, Kongre üyesi, 'Asya-Pasifik'teki askeri gücümüzün azalması, müttefiklerimizin bize olan güvenini sarsabilir' dedi.
Krishnamoorthi'nin açıklamaları, Savunma Bakanlığı yetkililerinin son haftalarda yaptığı, stokların belirli silah sistemlerinde kritik seviyelerin altına düştüğü yönündeki kapalı oturum ifadelerinin ardından geldi. Orta Doğu'daki operasyonların yoğunluğu, ABD'nin mühimmat üretim hattının kapasitesinin üzerinde bir talebe yol açarken, bazı uzmanlar bu durumun Soğuk Savaş sonrası dönemin en büyük tedarik krizine işaret ettiğini ifade ediyor. Temsilci, özellikle standart füzeler ve Tomahawk seyir füzeleri gibi yüksek talep gören mühimmatlarda üretim hızının artırılması gerektiğine dikkat çekti.
Bu gelişmeler, ABD'nin küresel askeri stratejisini yeniden gözden geçirmesine yol açarken, bazı stratejistler, Washington'ın aynı anda birden fazla bölgede askeri üstünlük sağlamasının artık mümkün olmadığını savunuyor. Krishnamoorthi, 'Ya Orta Doğu'da ya da Asya'da öncelik vermek zorundayız; kaynaklarımız her iki cepheyi de yönetmeye yetecek düzeyde değil' şeklinde konuştu. Bu açıklamalar, ABD'nin uzun süredir savunduğu 'çift cephe' doktrininin sürdürülebilirliği konusundaki tartışmaları da alevlendirdi.
Küresel Güç Dengelerine Etkisi
Raja Krishnamoorthi'nin endişeleri, yalnızca askeri kapasite meselesiyle sınırlı kalmıyor. Temsilci, kaynakların Orta Doğu'ya kaydırılmasının Çin'in bölgesel hesaplarını değiştirebileceğini belirterek, 'Pekin, ABD'nin dikkatinin başka yöne çevrilmesini fırsat bilerek Tayvan'a yönelik baskıyı artırabilir' dedi. Çin yönetimi, son aylarda Tayvan çevresinde askeri tatbikatlarını sıklaştırırken, ABD'nin bölgedeki uçak gemisi varlığının azalması, müttefik ülkelerde de tedirginlik yaratıyor.
Japonya, Güney Kore ve Avustralya gibi ABD'nin bölgesel müttefikleri, Orta Doğu'daki gelişmeleri endişeyle izlerken, ABD'nin savunma taahhütlerindeki olası bir zayıflamanın Çin'in daha agresif bir dış politika izlemesine yol açabileceği yorumları yapılıyor. Uzmanlara göre, bu durum aynı zamanda bölge ülkelerinin kendi savunma kapasitelerini artırma çabalarını da hızlandırıyor. Ancak Krishnamoorthi'ye göre, bu tür bireysel çabalar, ABD'nin sağladığı kolektif güvenlik şemsiyesinin yerini alamaz.
Temsilcinin eleştirileri, Biden yönetiminin dış politika öncelikleriyle ilgili Kongre'deki artan rahatsızlığın da bir yansıması. Bazı yasa yapıcılar, yönetimin İran'a karşı izlediği politikaların sonuçsuz kaldığını savunurken, başkanlık ön seçim sürecindeki tartışmalarda da İran politikası önemli bir başlık haline gelmiş durumda. Krishnamoorthi'nin açıklamaları, özellikle Asya-Pasifik bölgesinde ABD'nin itibarının korunması gerektiğini düşünen çevrelerde yankı buluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişmeler, Türkiye'nin de içinde bulunduğu bölgesel güç dengelerini yakından ilgilendiriyor. ABD'nin askeri kaynaklarını Orta Doğu'da yoğunlaştırması, Suriye ve Irak'taki güç dengesini doğrudan etkileyebilir. Türkiye, PKK/YPG'ye karşı yürüttüğü mücadelede ve sınır güvenliğinde ABD'nin desteğine bel bağlarken, İran operasyonlarının bölgede yarattığı istikrarsızlık Türkiye'nin güvenlik endişelerini artırabilir. Öte yandan, ABD'nin Asya'ya odaklanmak zorunda kalması, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji ve deniz yetki alanları konusundaki hareket alanını genişletebilir. Ancak, küresel bir güç olan ABD'nin kaynak sıkıntısına girmesi, NATO ittifakında da sorgulamalara yol açabilir; bu durum, savunma harcamalarını artırma arayışındaki Ankara için hem fırsat hem de risk unsuru taşıyor.
