Google Haritalar, Cumartesi günü itibarıyla ABD'li kullanıcılar için Ontario Gölü'nün adını "Lake America" (Amerika Gölü) olarak değiştirdi. Bu değişiklik, Başkan Donald Trump'ın Büyük Göller'den birinin adını yeniden düzenleyen başkanlık kararnamesinin ardından geldi. Kanadalı kullanıcılar için gölün adı aynen "Lake Ontario" olarak kalırken, uluslararası kullanıcılar için her iki isim de gösteriliyor. Teknoloji devi Google, bu adlandırma değişikliğini, ABD resmi kaynaklarının yeni ismi kullanmaya başlamasına dayandırdı. Karar, ülkeler arası sınır aşan coğrafi isimlendirme konusunda yeni bir tartışma başlattı ve çevrimiçi harita hizmetlerinin politik kararlarla nasıl etkileşime girdiğini bir kez daha gündeme getirdi.
Gelişmenin Arka Planı
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz haftalarda imzaladığı bir başkanlık kararnamesiyle, Kanada sınırında yer alan ve beş Büyük Göl'den biri olan Ontario Gölü'nün adının "Lake America" olarak değiştirilmesini emretmişti. Kararnamede, bu değişikliğin "Amerika'nın doğal güzelliklerini ve egemenliğini onurlandırmak" amacı taşıdığı belirtildi. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, gölün tamamen ABD sınırları içinde kalan kısmının yeniden adlandırılmasının, ülkenin coğrafi mirasını vurgulayacağı ifade edildi.
Google, bu kararnamenin ardından Perşembe günü yaptığı açıklamada, ABD resmi kaynaklarının (US Board on Geographic Names) yeni ismi kullanmaya başlamasıyla birlikte, ABD kullanıcılarının haritalarında güncelleme yapacaklarını duyurmuştu. Şirket, uygulamanın Cumartesi günü hayata geçtiğini doğruladı. ABD'de yaşayan kullanıcılar artık haritalarda "Lake America" ifadesini görürken, Kanada'da yaşayanlar için "Lake Ontario" ismi korunuyor. Uluslararası kullanıcılar ise iki ismi birden, örneğin "Lake Ontario (Lake America)" şeklinde görebiliyor.
Bu adlandırma değişikliği, özellikle Kanada'da tepkilere yol açtı. Kanada Başbakanı Justin Trudeau, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Dünya haritasını yeniden çizmek, gerçek sınırları değiştirmeyecektir. Ontario Gölü, tarihsel ve kültürel olarak Kanadalıların da ortak mirasıdır" ifadelerini kullandı. Kanada resmi kurumları, harita servislerinde kendi kullanıcıları için isim değişikliğine gitmeyeceklerini açıkladı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, coğrafi isimlendirme konusunun uluslararası ilişkilerde nasıl bir hassasiyet yaratabileceğini gösteriyor. Büyük Göller, ABD ve Kanada arasındaki sınırın önemli bir bölümünü oluşturuyor ve iki ülke arasındaki ticaret, ulaşım ve çevre politikalarında kritik bir role sahip. Ontario Gölü, özellikle Toronto ve Rochester gibi büyük şehirlerin kıyısında yer almasıyla ekonomik ve ekolojik açıdan büyük önem taşıyor.
Google gibi küresel şirketlerin, yerel yönetimlerin coğrafi isimlendirme kararlarını haritalarına yansıtması, farklı ülkelerdeki kullanıcıların aynı bölgeye farklı isimlerle ulaşmasına neden oluyor. Benzer bir uygulama, daha önce İran'ın Basra Körfezi konusunda yaşanmış, Google, kullanıcının bulunduğu ülkeye göre farklı isimler göstermişti. Bu tür uygulamalar, harita hizmetlerinin tarafsızlığı ve doğruluğu konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Uluslararası Hidrografi Örgütü (IHO) gibi kuruluşlar, uluslararası suların ve sınır aşan coğrafi oluşumların isimlendirilmesi konusunda ortak standartlar belirlemeye çalışıyor. Ancak günümüzde dijital haritaların ve küresel şirketlerin etkisi, bu standartların uygulanmasını zorlaştırıyor. Google'ın bu adımı, Kanada ve ABD arasında diplomatik bir gerilim yaratmanın yanı sıra, dijital haritaların politik kararlarla şekillendirilmesi konusunda emsal teşkil edebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, coğrafi isimlendirmenin uluslararası alanda nasıl bir güç gösterisine dönüşebileceğini gösteriyor. Türkiye, benzer bir durumu Ege Denizi'ndeki ada ve koy isimleri konusunda uzun yıllardır yaşıyor. Uluslararası harita ve veri tabanlarında isimlendirme tutarlılığı, Türkiye'nin haklı tezlerinin savunulmasında kritik önem taşıyor. Bu örnek, dijital platformların tek taraflı kararlarla coğrafi isimleri değiştirebildiğini ortaya koyarken, Türkiye'nin kendi coğrafi isimleri konusunda dijital alanda daha proaktif olması gerektiğini düşündürüyor. Ayrıca, uluslararası hukukta isimlendirme anlaşmazlıklarının çözümünde diplomasinin ve ortak platformların önemini bir kez daha vurguluyor.
