Demokratik Kongo Cumhuriyeti (DRC) yetkilileri, 5 Haziran Cuma günü yaptıkları açıklamada, son 24 saat içinde 71 yeni Ebola vakasının doğrulandığını ve ölümcül hastalığın toplum içinde hızla yayıldığı konusunda uyarıda bulundu. Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, başkent Kinşasa'nın yanı sıra ülkenin doğusundaki Kuzey Kivu ve Ituri eyaletlerinde de vaka sayılarının arttığı belirtildi. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, bu yılın başından bu yana tespit edilen toplam vaka sayısı 3,000'i aşarken, ölü sayısı 2,000'in üzerine çıktı. Yetkililer, salgının kontrol altına alınması için uluslararası destek çağrısında bulunuyor.
Salgının arka planı ve yayılma dinamikleri
DRC, 2018 yılından bu yana üst üste Ebola salgınlarıyla mücadele ediyor. Ülkenin doğusundaki çatışma bölgeleri, sağlık çalışanlarının erişimini zorlaştırırken, toplumda aşı karşıtlığı ve güven sorunu da salgınla mücadeleyi sekteye uğratıyor. Son 24 saatteki 71 yeni vakayla birlikte, günlük vaka sayısı son iki ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Dr. Jean-Jacques Muyembe, yaptığı basın açıklamasında, "Virüsün toplum içinde bu kadar hızlı yayılması endişe verici. Her gün onlarca yeni vaka rapor ediyoruz ve bu trendin devam etmesi halinde sağlık sistemimiz üzerindeki baskı artacak" dedi. DRC'de daha önce kullanılan deneysel aşıların etkinliği kanıtlanmış olsa da, lojistik zorluklar ve soğuk zincir gereksinimi aşı çalışmalarını yavaşlatıyor.
WHO, salgının komşu ülkelere sıçrama riskine karşı bölgesel bir hazırlık planı başlattı. Uganda, Ruanda ve Güney Sudan gibi ülkeler sınır kontrollerini sıkılaştırırken, ateş ölçümü ve semptom taraması yapıyor. Ancak bölgedeki nüfus hareketliliği ve sınır ötesi ticaret, virüsün yayılmasını kolaylaştırıyor. DRC Sağlık Bakanlığı, son iki haftada 12 sağlık çalışanının da enfekte olduğunu doğruladı.
Küresel sağlık güvenliği ve uluslararası müdahale
Ebola salgını yalnızca DRC için değil, küresel sağlık güvenliği açısından da ciddi bir tehdit oluşturuyor. WHO, salgının uluslararası öneme haiz bir halk sağlığı acil durumu olduğunu ilan etmiş durumda. Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) ve Avrupa Birliği, DRC'ye sağlık ekipleri ve malzeme desteği gönderiyor. Ancak fon yetersizliği ve bölgesel istikrarsızlık, müdahale çabalarını zorlaştırıyor. DRC hükümeti, uluslararası toplumdan daha fazla mali destek talep ederken, aşı üreticileri Johnson & Johnson ve Merck, aşı tedarikini artırma sözü verdi. Salgının kontrol altına alınmaması halinde, Batı Afrika'da 2014-2016 yılları arasında 11,000'den fazla kişinin ölümüne neden olan salgına benzer bir kriz yaşanabileceği uyarısı yapılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'nin DRC ile doğrudan sınırı bulunmamakla birlikte, salgının küresel sağlık güvenliğine yönelik bir tehdit olarak değerlendirilmesi gerekiyor. Ebola'nın uluslararası seyahatler yoluyla yayılma riski, Türkiye gibi küresel bir ulaşım merkezi olan ülkeler için potansiyel bir tehdit oluşturmaktadır. Ancak DRC'den Türkiye'ye doğrudan uçuşların kısıtlı olması ve Türkiye'deki sağlık altyapısının güçlü olması, anlık bir risk oluşturmamaktadır. Yine de, sağlık turizmi ve Afrika ile artan ticari ilişkiler göz önüne alındığında, Sağlık Bakanlığı'nın olası vakalara karşı hazırlıklı olması önem arz etmektedir. Ayrıca, Türkiye'nin Afrika'da sağlık alanındaki yardım politikaları kapsamında DRC'ye tıbbi destek sağlaması, bölgesel etkinliğini artırabilir.
