Kolombiya, 19 Mayıs'ta yapılacak cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda, Amazon yağmur ormanlarının geleceğinden fosil yakıt politikalarına kadar pek çok kritik konuda bir dönüm noktasına hazırlanıyor. Mevcut Cumhurbaşkanı Gustavo Petro'nun müttefiki Iván Cepeda ile ABD Başkanı Donald Trump'ın desteğini alan avukat Abelardo de la Espriella arasındaki yarış, ülkenin çevre ve enerji politikalarını kökten değiştirebilir. Özellikle Amazon'un korunması, petrol ve kömür çıkarma faaliyetleri ile yerli toplulukların hakları seçimin ana belirleyicileri arasında yer alıyor.
İki Adayın Vizyonları: Orman ve Fosil Yakıtlar Arasında Bir Tercih
Iván Cepeda, Petro'nun 'toplam barış' ve yeşil dönüşüm politikalarını sürdüreceğini vaat ediyor. Cepeda, Amazon'da yeni petrol ve gaz arama ruhsatlarının durdurulması, ormansızlaşmanın sıfırlanması ve yerli toplulukların toprak haklarının genişletilmesi gibi somut hedefler belirlemiş durumda. Buna karşılık Abelardo de la Espriella, Trump'ın 'önce Amerika' politikasına paralel olarak, Kolombiya'nın enerji ihracatını artırmak için fosil yakıt projelerine hız verilmesini savunuyor. De la Espriella, Amazon'un ekonomik potansiyelinin 'akılcı şekilde' kullanılması gerektiğini belirterek, yerli toplulukların kalkınma projelerine entegre edilmesi gerektiğini söylüyor. İki aday arasındaki bu keskin fark, seçimin sadece Kolombiya için değil, küresel iklim krizi açısından da belirleyici olacağını gösteriyor.
Öte yandan, seçim sürecinde Amazon'da ormansızlaşmanın arttığına dair raporlar gündeme gelirken, Cepeda kampı bu durumu 'Petro'nun politikalarını baltalamak isteyen çıkar gruplarına' bağlıyor. De la Espriella ise mevcut hükümetin çevre politikalarının 'ekonomik büyümeyi engellediğini' savunuyor. Kolombiya'nın petrol ihracatının büyük bölümünü ABD'ye yapması, Trump'ın desteğinin arkasındaki temel nedenlerden biri olarak görülüyor.
Küresel Etkiler: Amazon'un Geleceği ve İklim Krizi
Kolombiya, Amazon yağmur ormanlarının yaklaşık yüzde 10'una ev sahipliği yapıyor ve bu alan, dünyanın en büyük karbon yutaklarından biri. Seçim sonucu, sadece Kolombiya'nın değil, tüm Güney Amerika'nın iklim politikalarını etkileyecek. Cepeda'nın zaferi, Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva'nın Amazon'u koruma çabalarıyla uyumlu bir politika izlenmesi anlamına gelirken, De la Espriella'nın zaferi, Trump yönetiminin fosil yakıt odaklı dış politikasıyla örtüşecek. Ayrıca, Kolombiya'nın 2023'te başlattığı 'Amazon'u Koruma Misyonu' gibi uluslararası girişimler, seçim sonrasında ya güçlenecek ya da rafa kalkacak.
Yerli topluluklar açısından ise seçim, hayatta kalma mücadelesinin bir parçası. Amazon'da yaşayan 100'den fazla yerli grup, Cepeda'nın toprak hakları vaatlerine umutla bakarken, De la Espriella'nın kalkınmacı söylemi endişe yaratıyor. Kolombiya, 2016 barış anlaşmasından bu yana ormansızlaşmanın en yüksek olduğu ülkelerden biri; seçimlerin bu eğilimi tersine çevirip çeviremeyeceği merak konusu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya'daki seçim, Türkiye'nin Latin Amerika ile artan ticari ve diplomatik ilişkileri açısından önem taşıyor. Türkiye, son yıllarda başta Brezilya ve Arjantin olmak üzere bölge ülkeleriyle ticaret hacmini artırırken, Kolombiya da özellikle kömür ve kahve gibi emtia ticaretinde öne çıkıyor. Cepeda'nın zaferi, Türkiye'nin yenilenebilir enerji ve yeşil teknoloji alanında yeni işbirliklerine kapı aralayabilir. Öte yandan, De la Espriella'nın zaferi durumunda, Türkiye'nin enerji ihtiyacını karşılamak üzere Kolombiya'dan fosil yakıt ithalatı artabilir. Ancak kısa vadede doğrudan bir etkiden ziyade, seçim sonucunun küresel iklim politikalarına yansıması, Türkiye'nin Paris Anlaşması taahhütleri ve enerji dönüşümü hedefleri açısından takip edilmesi gereken bir gelişme.
