Kolombiya, Kudüs'te büyükelçilik açarak İsrail ile diplomatik ilişkilerini yeniden tesis etti. Başkent Kudüs'te düzenlenen törenle hizmete giren büyükelçilik, eski Devlet Başkanı Gustavo Petro döneminde İsrail ile kesilen bağların ardından önemli bir politika değişikliğine işaret ediyor. Filistinli yetkililer, kararı sert bir dille kınayarak uluslararası hukuka aykırı olduğunu savundu.
İlişkilerin Normalleşme Süreci
Kolombiya, uzun yıllar boyunca Latin Amerika'da İsrail'e en yakın ülkelerden biriydi. Ancak 2022'de göreve gelen Devlet Başkanı Gustavo Petro, İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarını soykırım olarak nitelendirerek 2024 yılında diplomatik ilişkileri askıya aldı ve büyükelçiyi geri çekti. Petro yönetimi ayrıca İsrail ile serbest ticaret anlaşmasını da askıya almıştı. Yeni Devlet Başkanı Iván Duque'nin politikalarına dönüş olarak yorumlanan bu adım, Kolombiya'nın dış politikasında yaşanan köklü bir dönüşümü yansıtıyor.
Büyükelçiliğin açılışı, Kolombiya hükümetinin İsrail ile ilişkileri yeniden canlandırma yönündeki kararlılığını gösteriyor. Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, adımın iki ülke arasındaki tarihi dostluk ve işbirliği bağlarını güçlendirmeyi amaçladığı belirtildi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise kararı memnuniyetle karşılayarak, Kolombiya'nın Kudüs'te büyükelçilik açmasının İsrail'in başkentinin uluslararası alanda tanınmasına katkı sağladığını söyledi. Netanyahu, "Bu adım, Kudüs'ün İsrail'in ebedi başkenti olduğu gerçeğini bir kez daha teyit ediyor" dedi.
Filistin'in Tepkisi ve Bölgesel Yansımalar
Filistin yönetimi, Kolombiya'nın kararını "uluslararası hukukun ve Birleşmiş Milletler kararlarının açık bir ihlali" olarak değerlendirdi. Filistin Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, Kudüs'ün işgal altındaki Doğu Kudüs olduğu ve burada büyükelçilik açmanın yasadışı olduğu vurgulandı. Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) yetkilileri, kararın bölgede barış umutlarını zayıflatacağını belirterek, Kolombiya hükümetini kararından dönmeye çağırdı.
Uluslararası hukuka göre, Doğu Kudüs 1967'den bu yana İsrail işgali altında ve hiçbir ülke tarafından resmen tanınmıyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 478 sayılı kararı, ülkelere Kudüs'te büyükelçilik açmamaları çağrısında bulunuyor. Bugüne kadar ABD, Guatemala, Honduras, Kosova ve Papua Yeni Gine gibi sadece birkaç ülke Kudüs'te büyükelçilik açmış durumda. Kolombiya'nın bu adımı, İsrail'in Kudüs üzerindeki egemenlik iddialarını destekleyen ülkelerin sayısını artırıyor.
Latin Amerika'da son yıllarda İsrail karşıtı söylemlerin yükseldiği bir dönemde Kolombiya'nın attığı bu adım, bölgesel dengeler açısından da dikkat çekici. Brezilya, Şili ve Meksika gibi ülkeler İsrail'in Gazze politikalarını eleştirirken, Kolombiya'nın tersi yönde hareket etmesi, bölgede dış politika açısından bir ayrışmaya işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya'nın Kudüs'te büyükelçilik açması, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği desteğin önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Türkiye, Kudüs'ün statüsünün korunması ve Filistin devletinin tanınması konusunda uluslararası platformlarda aktif bir diplomasi yürütüyor. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgede artan izolasyonuna karşı bir denge unsuru olarak görülebilir. Ayrıca, Latin Amerika'da yaşanan bu tür politika değişiklikleri, Türkiye'nin bu bölgeyle olan ilişkilerini gözden geçirmesine ve Filistin konusundaki tutumunu daha güçlü bir şekilde savunmasına zemin hazırlayabilir. Türkiye, İslam İşbirliği Teşkilatı çerçevesinde Kudüs'ün statüsüne yönelik girişimlere öncülük ederek, bu tür adımlara karşı ortak bir tepki oluşturma çabasını sürdürebilir.
