Kolombiya'da solcu Devlet Başkanı Gustavo Petro'nun 'Toplam Barış' (Paz Total) girişimi kapsamında önemli bir gelişme yaşandı. AFP'nin bildirdiğine göre, yaklaşık 100 silahlı grup üyesi ülkenin güneyindeki Putumayo eyaletinde silahlarını teslim etti. Barış sürecinin bir parçası olarak gerçekleşen bu eylemde, Bolivarcı Ordunun Ulusal Koordinasyon Komitesi'ne (Comité Nacional de Coordinación del Ejército Bolivariano) bağlı 99 gerilla silah bıraktı. Bu adım, 19 Haziran Pazar günü yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turu öncesinde barış umutlarını tazeledi. Ülkenin güneydoğusundaki Putumayo bölgesi, uzun yıllardır silahlı grupların etkin olduğu bir alan olarak biliniyor.
Barış Sürecinin Arka Planı ve Petro'nun Vizyonu
Kolombiya'da iç savaş, 1960'lardan bu yana düşük yoğunluklu olarak sürüyor. 2016 yılında dönemin Devlet Başkanı Juan Manuel Santos ile solcu gerilla örgütü Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) arasında imzalanan tarihi barış anlaşması, büyük ölçekli çatışmaları sona erdirmişti. Ancak FARC'ın dağılmasıyla ortaya çıkan güç boşluğu, çeşitli silahlı grupların uyuşturucu kaçakçılığı gibi yasa dışı faaliyetlerle bölgede varlık göstermesine yol açtı.
2022 yılında göreve gelen eski gerilla üyesi Gustavo Petro, 'Toplam Barış' (Paz Total) programıyla tüm silahlı gruplarla müzakere etme sözü vermişti. Petro'nun bu vizyonu, ülkenin en büyük isyancı grubu Ulusal Kurtuluş Ordusu'nu (ELN) ve diğer paramiliter grupları kapsıyor. Putumayo'daki bu teslimiyet, sürecin somut bir çıktısı olarak değerlendiriliyor.
Silah bırakan grubun adı 'Bolivarcı Ordunun Ulusal Koordinasyon Komitesi' (CNCEB), ancak bu grup ana akım medyada fazla tanınmıyor. Uzmanlar, bu grubun FARC'tan ayrılan küçük bir fraksiyon olduğunu ve sınırlı bir etkiye sahip olduğunu belirtiyor. Buna rağmen, her silah bırakma olayı, şiddet döngüsünün kırılması açısından önemli görülüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Uyuşturucu Ticareti ve ABD Etkisi
Kolombiya, dünyanın en büyük kokain üreticilerinden biri olarak biliniyor. Silahlı grupların çoğu, uyuşturucu kaçakçılığı yoluyla finansman sağlıyor. Putumayo bölgesi, Peru ve Ekvador sınırında yer alması nedeniyle uyuşturucu kaçakçılığı için stratejik bir öneme sahip. Bu nedenle, barış sürecinin başarısı, uyuşturucu ticaretinin kontrol altına alınmasına da bağlı.
ABD, uzun yıllardır Kolombiya'ya uyuşturucuyla mücadele ve güvenlik yardımı sağlıyor. Petro'nun barış girişimi, Washington'da farklı tepkilere yol açsa da, Biden yönetimi şimdilik sürece destek veriyor. Bölgede Venezuela ve Ekvador gibi komşu ülkeler de gelişmeleri yakından takip ediyor; çünkü silahlı gruplar sınır ötesi faaliyetlerde bulunabiliyor. Kolombiya'daki barış, tüm Latin Amerika'da istikrara katkı sağlama potansiyeli taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya'daki barış süreci, Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da, küresel düzeyde benzer çatışma çözme modelleri açısından örnek teşkil ediyor. Türkiye, PKK ile müzakere süreçlerinde Kolombiya deneyimini daha önce de incelemişti. Ayrıca, uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede Kolombiya'nın başarısı, Türkiye'nin de parçası olduğu uluslararası operasyonları etkileyebilir. Türkiye'nin Latin Amerika'da artan diplomatik ve ticari ilişkileri düşünüldüğünde, barış ortamı bölgedeki Türk yatırımları için daha güvenli bir zemin oluşturabilir. Son olarak, Türkiye'nin barış diplomasisinde arabuluculuk rolü göz önüne alındığında, Kolombiya'daki müzakere yöntemleri Ankara için ders niteliği taşıyor.
