Kolombiya'da hükümet, solcu Ulusal Kurtuluş Ordusu (ELN) ile nadir görülen bir barış anlaşması imzalarken, bugün yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin favori adayı müzakereleri durduracağını açıkladı. NPR muhabiri John Otis'in aktardığına göre, ülke bir kez daha barış umutları ile sert güvenlik politikaları arasında bölünmüş durumda. Anlaşma, altı maddelik bir çerçeve sunarken, seçim anketlerinde önde giden aday Hernando 'El Tigre' Ramirez ise bu tür müzakereleri 'teröristlere teslimiyet' olarak nitelendiriyor.
Barış görüşmelerinin arka planı
Kolombiya hükümeti ile ELN arasındaki müzakereler, Küba, Norveç ve Venezuela'nın arabuluculuğunda yürütülüyor. Taraflar, geçtiğimiz hafta ateşkes ve sivillerin korunmasına yönelik bir anlaşmaya vardı. Ancak bu anlaşma, 2016'da FARC ile imzalanan tarihi barış anlaşmasının ardından ELN'yi de kapsama alma çabası olarak görülüyor. O dönemde FARC, silah bırakmış ve siyasi partiye dönüşmüştü, ancak ELN bu sürece dahil olmamıştı. Şimdi hükümet, ülkedeki son büyük silahlı grubu da barışa ikna etmek istiyor.
Ancak anlaşma, kamuoyunda bölünmeye yol açtı. Barış yanlıları, şiddetin sona ermesi için bu adımı desteklerken, muhafazakar kesimler ELN'nin uyuşturucu kaçakçılığı ve adam kaçırma gibi suçlardan arınmış bir örgüt olmadığını savunuyor. Özellikle seçimlere günler kala, aday Ramirez'in 'önce güvenlik' söylemi toplumun geniş bir kesiminde yankı buluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Kolombiya'daki bu gelişme, Latin Amerika genelinde barış süreçlerine yönelik algıyı etkileyebilir. Venezuela'nın arabuluculuk rolü, bölgesel dengeler açısından önemli. Ayrıca ABD, Kolombiya'nın en büyük askeri yardım alıcısı konumunda ve Washington, ELN'yi terör örgütü listesinde tutuyor. Eğer barış müzakereleri başarısız olursa, ABD'nin Kolombiya'ya yönelik desteğinin artması bekleniyor. Öte yandan, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler, barış sürecine destek veriyor. Seçim sonucu, yalnızca Kolombiya'nın iç siyasetini değil, aynı zamanda bölgedeki uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele ve insan hakları politikalarını da şekillendirecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya'daki barış süreci, Türkiye'nin kendi terörle mücadele deneyimi açısından önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye, PKK ile müzakerelerde benzer zorluklar yaşamış ve zaman zaman 'barış süreci' ile 'güvenlik odaklı yaklaşım' arasında tercih yapmak durumunda kalmıştır. Kolombiya seçimlerinin sonucu, Türkiye'nin de içinde bulunduğu bölgesel istikrar arayışlarına ışık tutabilir. Ayrıca, Latin Amerika'da artan Çin etkisi ve ABD'nin bölgedeki rolü, Türkiye'nin bu bölgeyle ticari ve diplomatik ilişkilerini çeşitlendirme çabaları açısından izlenmesi gereken bir gelişmedir.
