Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi (UKMTO), Yemen'in Husi kontrolündeki Hudeyde kenti açıklarında bir kargo gemisinin saldırı altında olduğunu bildirdi. Geminin İngiliz bandıralı olduğu ve mürettebatın güvende olduğu belirtilirken, saldırının sorumluluğunu henüz üstlenen olmadı. Olay, Kızıldeniz'deki ticari rotaları hedef alan son saldırılardan biri olarak kayıtlara geçti.
Gelişmenin arka planı
Hudeyde kenti, İran destekli Husilerin kontrolünde olup, stratejik Kızıldeniz kıyısında yer alıyor. Husiler, 2014'te Yemen'in başkenti Sana'yı ele geçirdikten sonra Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonla savaş halinde. UKMTO, geminin Hudeyde'nin 60 deniz mili güneybatısında saldırıya uğradığını ve gemide maddi hasar oluştuğunu, ancak can kaybı yaşanmadığını açıkladı.
Husiler, İsrail-Hamas savaşının başlamasından bu yana Kızıldeniz'de İsrail bağlantılı gemilere yönelik saldırılarını artırmıştı. Son haftalarda, ABD ve İngiltere, Husilerin saldırılarını engellemek için Yemen'deki hedeflere hava saldırıları düzenliyor. Husiler ise bu saldırılara rağmen Kızıldeniz'deki ticari gemilere yönelik tehditlerini sürdürüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Kızıldeniz, dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 12'sine ev sahipliği yapan kritik bir su yolu. Husilerin saldırıları, nakliye şirketlerini Ümit Burnu'nu dolaşmaya zorlayarak maliyetleri artırıyor ve küresel tedarik zincirlerinde aksamalara neden oluyor. ABD liderliğindeki Refah Muhafızı Operasyonu, bölgede güvenliği sağlamayı hedefliyor ancak Husilerin İran'dan aldığı destek, sorunun askeri çözümünü zorlaştırıyor.
İran'ın Husilere sağladığı balistik füzeler ve insansız hava araçları, saldırıların menzilini ve etkinliğini artırıyor. Bu durum, bölgesel bir çatışmanın küresel deniz ticaretine yayılma riskini taşıyor. Yemen'deki iç savaşın yanı sıra İsrail-Filistin gerilimi, Kızıldeniz'i bir çatışma alanına dönüştürmüş durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kızıldeniz'deki tırmanma, Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Süveyş Kanalı üzerinden gerçekleşen ticaretini doğrudan etkiliyor. Türk bandıralı gemilerin de geçtiği bu rotada artan risk, navlun maliyetlerini yükseltiyor. Ayrıca, Katar ve diğer Körfez ülkelerinden Türkiye'ye yapılan enerji ve mal sevkiyatı bu güzergâhı kullanıyor. Ankara, bölgede tansiyonu düşürmek için diplomatik girişimlerde bulunsa da, Husilerin İran'la bağlantısı ve Yemen'deki çok taraflı kriz, kısa vadede çözümü zorlaştırıyor. Türkiye, deniz güvenliğini sağlamak için uluslararası çabalara katkıda bulunabilir.
