Rusya, Devlet Başkanı Vladimir Putin'in talimatıyla uygulanan ve süresi dolan üç günlük ateşkesin ardından başkent Kiev'e yönelik saldırılarını yeniden başlattı. Ukrayna acil durum servisi, saldırıların Pazartesi gecesi geç saatlerde yeniden başladığını duyurdu. Ateşkes, ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın Moskova ve Kiev'de yürüttüğü temaslarla aynı döneme denk gelmişti. Görüşmelerin amacı, savaşı sona erdirecek bir anlaşma için zemin hazırlamaktı. Ateşkesin sona ermesiyle birlikte bölgede tansiyon yeniden yükseldi.
Ateşkesin Arka Planı ve Diplomatik Çabalar
Üç günlük ateşkes, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in talimatıyla iki gün önce yürürlüğe girmişti. Putin, bu kararı "insani bir jest" olarak duyurmuştu. Ancak Ukraynalı yetkililer, ateşkesin sahada tam olarak uygulanmadığını ve Rus güçlerinin bazı bölgelerde saldırılarını sürdürdüğünü iddia etmişti. Ateşkesin ilan edildiği saatlerde ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Moskova'da Rus yetkililerle bir araya geldi. Ardından Kiev'e geçen heyet, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve üst düzey yetkililerle görüştü. Görüşmelerde, kalıcı bir ateşkes ve olası barış müzakereleri ele alındı. Diplomatik kaynaklar, tarafların bazı konularda yakınlaştığını ancak kilit meselelerde (toprak bütünlüğü, güvenlik garantileri) henüz bir uzlaşma sağlanamadığını belirtiyor.
Ateşkesin sona ermesinin hemen ardından Rus kuvvetleri, Kiev'e yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarını yeniden başlattı. Ukrayna hava savunma sistemleri, başkenti korumak için harekete geçti. Şehrin çeşitli bölgelerinden patlama sesleri geldiği ve bazı altyapı tesislerinin hasar gördüğü bildirildi. Ukrayna acil durum servisi, saldırılarda can kaybı olup olmadığına dair henüz resmi bir açıklama yapmadı. Kiev Belediye Başkanı Vitali Klitschko, halkı sığınaklara gitmeye çağırdı. Saldırılar, uluslararası toplumun barış çabalarına rağmen savaşın şiddetinin azalmadığını gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Rusya'nın Kiev'e yönelik saldırıları yeniden başlatması, ABD'nin arabuluculuk çabalarına rağmen sahada durumun kontrol edilemediğini ortaya koyuyor. Batılı ülkeler, Rusya'nın ateşkesi "göz boyama" olarak kullandığını ve askeri hazırlıklarını tamamlamak için zaman kazandığını savunuyor. Ukrayna ise Rusya'nın samimi olmadığını, ateşkesin ihlal edildiğini belirtiyor. NATO ve Avrupa Birliği, Ukrayna'ya askeri ve insani desteğin süreceğini yineledi. Önümüzdeki günlerde ABD'nin yeni yaptırımlar açıklaması ve Avrupa ülkelerinin ek savunma yardımı taahhütleri bekleniyor. Ayrıca, ateşkesin sona ermesiyle birlikte küresel enerji fiyatlarında dalgalanma ve tahıl koridoru anlaşmasına ilişkin endişeler arttı. Rusya'nın saldırıları, Karadeniz'deki seyrüsefer güvenliğini de tehdit ediyor.
Diplomatik çabaların başarısızlığı, savaşın daha da uzayacağı ve bölgesel istikrarsızlığın artacağı yönündeki endişeleri güçlendirdi. Trump yönetiminin, her iki tarafla da temas halinde olmasına rağmen somut bir sonuç alamaması, ABD'nin arabuluculuk kapasitesine dair soru işaretleri yaratıyor. Putin'in ateşkesi, Rus ordusunun bazı bölgelerde yeniden konuşlanması için fırsat olarak kullandığı iddia ediliyor. Ukrayna, Batı'dan daha fazla hava savunma sistemi ve uzun menzilli silah talep ediyor. Savaşın gidişatı, önümüzdeki kış aylarında enerji altyapısına yönelik saldırılarla daha da kötüleşebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya-Ukrayna savaşındaki her tırmanma, Türkiye'yi doğrudan etkiliyor. Karadeniz'de artan güvenlik riski, Türkiye'nin tahıl koridoru ve enerji güvenliği çıkarlarını tehdit ediyor. Ateşkesin sona ermesi, Ankara'nın arabuluculuk rolünü zayıflatabilir; zira Türkiye, taraflar arasında diyalog kanallarını açık tutmaya çalışıyor. Ayrıca, Rusya'ya yönelik olası yeni yaptırımlar, Türkiye'nin enerji ithalatı ve ticaretini olumsuz etkileyebilir. NATO üyesi olarak Türkiye, Ukrayna'ya insansız hava aracı satışı ve insani yardım konusunda aktif. Savaşın uzaması, Türkiye'nin savunma sanayii ihracatı ve bölgesel enerji projeleri (TürkAkım, Mavi Akım) için risk oluşturuyor. Ankara'nın denge politikası, Batı ile Rusya arasında sıkışmayı beraberinde getiriyor. Önümüzdeki dönemde Türkiye'nin ateşkes ve müzakere çağrılarını yoğunlaştırması bekleniyor.
