Ukrayna'nın başkenti Kiev'de Pazartesi günü düzenlenen Rus saldırılarında ağır hasar alan, 1000 yıllık tarihi Kiev Mağaralar Manastırı'nda (Kyiv Pechersk Lavra) onarım çalışmaları başladı. UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan ve Doğu Ortodoks Hristiyanlığı için büyük öneme sahip olan manastır, saldırılarda ciddi şekilde tahrip oldu. Yetkililer, onarım çalışmalarının birkaç ay sürebileceğini ve manastırın turizme yeniden açılmasının zaman alacağını belirtiyor.
Manastırın tarihi ve önemi
11. yüzyılda inşa edilen Kiev Mağaralar Manastırı, Ukrayna'nın en eski ve en kutsal dini yapılarından biri. Manastır, Kiev Rus devletinin Hristiyanlaşması sürecinde önemli bir rol oynamış ve yüzyıllar boyunca hac merkezi olmuştur. Yeraltı mağaraları, keşişlerin mumyalanmış kalıntıları ve altın kubbeli kiliseleriyle tanınan manastır, 1990 yılında UNESCO Dünya Mirası ilan edilmiştir. Rus saldırıları sırasında manastırın bazı bölümleri isabet almış, tarihi freskler ve mozaikler zarar görmüştür.
Saldırının detayları ve hasar tespiti
Ukrayna Kültür Bakanlığı, saldırıda manastırın ana kilisesinin çatısının çöktüğünü, çan kulesinin ağır hasar gördüğünü ve bazı mağara girişlerinin kapandığını açıkladı. Ayrıca, manastır müzesinde sergilenen değerli ikonalar ve el yazmalarının da kısmen tahrip olduğu belirtildi. Can kaybı olmadığı ancak bazı rahiplerin yaralandığı bildirildi. Rusya, saldırının askeri hedeflere yönelik olduğunu iddia ederken, Ukrayna bunu bir kültür savaşı suçu olarak nitelendirdi.
Uluslararası tepkiler ve yardım çağrıları
UNESCO, saldırıyı kınayarak manastırın korunması için Ukrayna'ya teknik destek sağlayacağını duyurdu. Avrupa Birliği, tarihi mirasın hedef alınmasının savaş suçu olabileceğini vurgularken, ABD Dışişleri Bakanlığı da Ukrayna'nın kültürel varlıklarının korunması için fon tahsis edileceğini bildirdi. Ukrayna Kültür Bakanı Oleksandr Tkachenko, uluslararası topluma manastırın restorasyonu için acil yardım çağrısında bulundu. Tkachenko, "Bu sadece Ukrayna'nın değil, tüm insanlığın ortak mirası. Onarım için maddi ve uzman desteğine ihtiyacımız var" dedi.
Savaşın kültürel mirasa etkisi
Rusya-Ukrayna savaşı, iki ülke sınırları içindeki kültürel mirası da tehdit ediyor. Kiev Mağaralar Manastırı, Odessa Katedrali ve Herson'daki antik kentler gibi birçok tarihi yapı saldırılarda hasar gördü. Uzmanlar, savaşın kültürel miras üzerindeki tahribatının onlarca yıl sürecek restorasyon çalışmaları gerektireceğini belirtiyor. Ukrayna, bu konuda uluslararası toplumdan daha fazla destek talep ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Kiev Mağaralar Manastırı'nın onarımı konusunda doğrudan bir rol üstlenmese de, tarihi mirasın korunmasına verdiği önemle bu konuya duyarlı yaklaşmaktadır. Türkiye, Ukrayna ile kültürel iş birliği anlaşmaları kapsamında restorasyon projelerine teknik destek sağlayabilir. Ayrıca, savaşın kültürel mirasa zarar vermesi, Türkiye'nin arabuluculuk çabalarının önemini artırmaktadır. Bölgesel istikrar ve kültürel mirasın korunması, Türkiye'nin dış politikasında öncelikli alanlar arasında yer almaktadır.
