ABD'nin önde gelen varlık yönetim şirketlerinden Western Asset Management Co.'nun eski eş-baş yatırım sorumlusu Ken Leech, federal bir ceza davasında jüri önüne çıkmasına günler kala, müşteriler arasında haksız kazanç dağıtımı yapmakla suçlandığı davada suçunu kabul edeceğini açıkladı. Adalet Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, Leech'in, kendisine en yakın müşterilere kazançlı işlemleri (winning trades) tahsis ederken diğer müşterileri zarara uğratmakla itham edildiği davada, bugün New York'taki bir mahkemede ifade vereceği belirtildi. Leech'in savunma avukatları da müvekkilinin suçunu kabul edeceğini doğruladı. Bu gelişme, ABD finans piyasalarında "cherry picking" olarak bilinen ve portföy yöneticilerinin en iyi işlemleri belirli müşterilere yönlendirmesi suçuna ilişkin son dönemde görülen en yüksek profilli davalardan biri olarak kayıtlara geçti.
Gelişmenin arka planı
Ken Leech, 1990'lardan bu yana ABD'nin en saygın sabit getirili varlık yöneticilerinden biri olarak tanınıyordu. Western Asset Management'da 20 yılı aşkın süre görev yapan Leech, 2022 yılında şirketten ayrılmıştı. Adalet Bakanlığı'nın iddianamesine göre Leech, 2015 ile 2022 yılları arasında, özellikle büyük ve uzun süredir ilişkide olduğu müşterilere, gün içinde satın aldığı yüksek getirili tahvilleri piyasa fiyatından daha düşük maliyetle aktararak haksız kazanç sağladı. Diğer müşteriler ise aynı işlemleri daha pahalıya satın almak zorunda bırakıldı. Leech'in bu yöntemle yaklaşık 200 milyon dolar değerinde haksız menfaat sağladığı iddia ediliyor. ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) de Leech hakkında benzer suçlamalarla dava açmış ve şirket aleyhine soruşturma başlatmıştı. Leech'in suçunu kabul etmesi, finans dünyasında bir dönemin kapanışı olarak yorumlanıyor. Zira Leech, uzun yıllar boyunca "en başarılı sabit getirili portföy yöneticileri" listelerinde üst sıralarda yer almıştı.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu dava, ABD'de son yıllarda artan "cherry picking" vakalarının bir yansıması olarak görülüyor. Özellikle 2008 krizinden sonra, SEC ve Adalet Bakanlığı, varlık yöneticilerinin müşteriler arasında haksız ayrımcılık yapmasını engellemek için daha sıkı düzenlemeler getirdi. Leech davası, bu tür uygulamalara karşı en sert yaptırımlardan biri olarak emsal teşkil edecek. ABD'nin küresel finans sistemindeki lider konumu nedeniyle, bu dava diğer ülkelerdeki düzenleyici kurumlar tarafından da yakından takip ediliyor. Avrupa ve Asya'daki benzer varlık yönetimi firmaları, bu gelişmenin ardından kendi iç denetim süreçlerini gözden geçirmeye başladı. Özellikle, hedge fonları ve özel yatırım fonları, "cherry picking" riskine karşı daha sıkı IT altyapısı ve izleme sistemleri kuruyor. Leech'in suçunu kabul etmesi, ayrıca diğer finansçılar için caydırıcı bir mesaj olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu dava doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmemekle birlikte, küresel finans piyasalarında düzenlemelerin sıkılaştırılması yönünde bir örnek teşkil etmektedir. Türkiye'de faaliyet gösteren yabancı yatırım fonları ve portföy yöneticileri, ABD'deki bu tür davaların ardından kendi uyum süreçlerini gözden geçirebilir. Ayrıca, Türk Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) da benzer düzenlemeleri gündemine alabilir. Ancak Türkiye'de henüz bu boyutta bir vaka yaşanmamış olup, bu daha çok küresel finansal etik standartların yükseltilmesi bağlamında izlenmesi gereken bir gelişmedir.
