İngiltere Başbakanı Sir Keir Starmer, 4 Temmuz 2024'teki genel seçimlerin ardından göreve geldiğinden bu yana yaklaşık yedi aylık bir iktidar dönemini geride bıraktı. BBC Verify ekibinin hazırladığı kapsamlı analiz, Starmer'ın başbakanlık performansını altı kritik göstergede görselleştiriyor: ekonomik büyüme, sağlık hizmetleri (NHS) bekleme süreleri, göç istatistikleri, konut inşaatı, kamu borcu ve suç oranları. Bu dönemde İşçi Partisi hükümeti, muhafazakârların 14 yıllık iktidarından devraldığı zorluklarla boğuşurken, vaat ettiği reformları hayata geçirmeye çalışıyor.
Ekonomik Performans ve Kamu Maliyesi
Starmer'ın en önemli önceliklerinden biri, ekonomik büyümeyi hızlandırmak. Ancak BBC Verify'ın verileri, gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYH) 2024'ün üçüncü çeyreğinde sadece %0,1 oranında büyüdüğünü, dördüncü çeyrekte ise daralma riski olduğunu gösteriyor. Kamu borcu ise milli gelirin %98'ine ulaşarak tarihi zirvelere yakın seyrediyor. Starmer'ın Maliye Bakanı Rachel Reeves, bütçe açığını kapatmak için vergi artışlarına gitmek zorunda kalırken, iş dünyası ve yatırımcılar istikrar sinyali bekliyor.
Sağlık, Göç ve Konut Krizleri
Ulusal Sağlık Sistemi (NHS), hâlâ pandemi sonrası bekleme listeleriyle mücadele ediyor. Acil servislerdeki ortalama bekleme süresi dört saati aşarken, planlı ameliyatlar için bekleyen hasta sayısı 7,5 milyonu geçmiş durumda. Göç alanında ise Starmer, İngiltere'ye düzensiz geçişlerde %25'lik bir düşüş sağladığını duyursa da Ruanda ile yaptığı tartışmalı sığınmacı anlaşması mahkeme kararlarıyla bloke edilmiş durumda. Konut sektöründe hükümetin yıllık 300 bin yeni ev hedefi, 2024'te ancak 200 bin seviyesinde gerçekleşebildi. Suç oranlarındaki düşüş ise nispeten olumlu bir tablo çiziyor; özellikle sokak suçlarında %12'lik bir azalma kaydedildi.
Starmer'ın Siyasi Geleceği ve Bölgesel Dinamikler
Starmer'ın liderlik karnesi, sadece İngiltere iç siyaseti için değil, Avrupa'nın geri kalanı için de önem taşıyor. Brexit sonrası AB ile ilişkilerin yeniden inşası, Starmer'ın en kritik dış politika dosyalarından biri. Ancak anketler, İşçi Partisi'nin popülaritesinin ilk altı ayda %10 oranında gerilediğini ve Muhafazakâr Parti ile arasındaki farkın kapanmaya başladığını gösteriyor. Özellikle İskoçya'da bağımsızlık yanlısı partilerin yükselişi, Birleşik Krallık'ın siyasi bütünlüğü açısından yeni riskler doğuruyor. Bu tablo, Starmer'ın reform vaatlerini hızlandırması gerektiğine işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Keir Starmer'ın performansı, Türkiye-İngiltere ilişkileri açısından yakından takip ediliyor. İşçi Partisi hükümeti, Brexit sonrası Türkiye ile ticaret anlaşmasını genişletme ve savunma sanayi iş birliğini derinleştirme sinyalleri vermişti. Ancak Starmer'ın iç siyasetteki zayıflaması, bu vaatlerin rafa kalkması riskini doğurabilir. Ayrıca, İngiltere'nin NATO içindeki rolü ve Doğu Akdeniz politikaları, Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını doğrudan etkiliyor. Starmer'ın hükümeti, Kıbrıs ve Ege konularında daha dengeli bir yaklaşım sergilese de, iç krizler nedeniyle dış politikanın arka plana itilmesi Ankara'da endişeyle izleniyor. Bu bağlamda, Starmer'ın başarısızlığı Türkiye için kısa vadede fırsatlar kadar riskler de barındırıyor.
