Peru'da 2026 yılında yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerine henüz bir yıldan fazla süre olmasına rağmen, ülke siyasetinde fırtınalar kopuyor. Eski devlet başkanı Alberto Fujimori'nin kızı ve Fuerza Popular (Halkın Gücü) partisinin lideri Keiko Fujimori, dördüncü kez cumhurbaşkanlığına adaylığını koydu. Anketler, Fujimori'nin şu ana kadarki en güçlü konumunda olduğunu gösteriyor. Ancak önünde iki büyük engel var: bir yandan babasının tartışmalı geçmişi, diğer yandan kendi adını karıştıran yolsuzluk skandalları.
Siyasi bir hanedanın yükselişi
Keiko Sofia Fujimori Higuchi, 1975 yılında Lima'da doğdu. Babası Alberto Fujimori, 1990-2000 yılları arasında Peru'yu demir yumrukla yönetti. Onun döneminde ülke ekonomik olarak toparlanma yaşasa da, insan hakları ihlalleri ve otoriter yönetim nedeniyle tartışmalı bir figür haline geldi. Alberto Fujimori, görev süresinin ardından yolsuzluk ve insanlığa karşı suçlardan 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı ancak 2023'te sağlık gerekçesiyle serbest bırakıldı.
Keiko Fujimori, babasının 2000 yılında devrilmesinin ardından siyaset sahnesine çıktı. 2006'da kongre üyesi seçildi ve kısa sürede muhafazakâr sağın yükselen yıldızı oldu. 2011, 2016 ve 2021 yıllarında cumhurbaşkanlığına aday oldu ancak her seferinde kaybetti. 2021 seçimlerinde solcu Pedro Castillo'ya karşı kıl payı mağlup oldu ve sonuçlara itiraz etti. Şimdi ise dördüncü kez aday olan Fujimori, babasının siyasi mirasını yeniden canlandırmaya çalışıyor.
Skandallar ve hukuki süreçler
Fujimori'nin siyasi kariyeri yolsuzluk iddialarıyla gölgeleniyor. Brezilya merkezli Odebrecht inşaat şirketinin rüşvet skandalına adı karışan Fujimori, 2018'de bu suçlamalarla 36 ay tutuklu yargılandı. Ayrıca seçim kampanyalarında usulsüzlük yaptığı iddialarıyla ilgili davalar devam ediyor. Fujimori tüm suçlamaları reddediyor ve kendisine siyasi bir linç girişimi yapıldığını savunuyor.
Hukuki sorunlarına rağmen Fujimori, Peru'da özellikle düşük gelirli seçmenler arasında popülerliğini koruyor. Bunun bir nedeni, babası döneminde uygulanan ekonomik istikrar politikalarına duyulan özlem. Bir diğer neden ise Fujimori'nin güvenlik vaatleri: Peru'da artan suç oranlarına karşı sert önlemler alacağını söylüyor. Ayrıca muhafazakâr değerler ve serbest piyasa ekonomisi vurgusuyla geleneksel sağ seçmeni etkiliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Peru seçimleri, Latin Amerika'daki siyasi dengeler açısından da önem taşıyor. Bölgede son yıllarda Brezilya, Arjantin ve Şili'de sol hükümetlerin güç kazanmasına karşın, Peru'da sağın güçlü kalması dikkat çekiyor. Fujimori'nin seçilmesi halinde Peru'nun ABD ve Uluslararası Para Fonu (IMF) ile ilişkilerinin daha da yakınlaşması bekleniyor. Ancak bu durum, Çin'in Latin Amerika'daki artan ekonomik nüfuzuyla çelişebilir. Fujimori'nin Çin'e karşı daha mesafeli bir duruş sergilemesi beklenirken, Peru'nun madencilik ve ihracat odaklı ekonomisi nedeniyle Pekin'le pragmatik ilişkiler sürdürmesi muhtemel.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Peru seçimleri, Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da, Latin Amerika'daki siyasi gelişmeler Türk dış politikasının çeşitlenme stratejisi açısından önem taşıyor. Türkiye, son yıllarda Latin Amerika ülkeleriyle ekonomik ve diplomatik bağlarını artırmış, Peru ile de savunma sanayii ve ticaret alanlarında işbirliği fırsatları araştırmıştır. Fujimori'nin seçilmesi halinde, Türkiye'nin Peru'yla mevcut ilişkileri büyük ölçüde devam edecek, ancak olası bir siyasi istikrarsızlık bölgedeki Türk yatırımlarını etkileyebilir. Küresel ölçekte ise Peru'nun muhafazakâr bir hükümete yönelmesi, sağ popülizmin yükselişi bağlamında izlenmesi gereken bir gelişmedir.
