Katar'ın eski Emiri Şeyh Hamad bin Halife el-Sani, 74 yaşında hayatını kaybetti. Ülkeyi 1995'ten 2013'e kadar yöneten el-Sani, Katar'ı doğal gaz zengini bir monarşiden küresel bir enerji ve diplomasi merkezine dönüştüren reformlarıyla tanınıyordu. Ölüm haberi, Katar resmi haber ajansı QNA tarafından duyuruldu. El-Sani'nin cenaze namazının bugün Doha'daki İmam Muhammed bin Abdülvehhab Camii'nde kılınacağı bildirildi.
Modernleşme ve reform dönemi
Şeyh Hamad bin Halife el-Sani, 1995 yılında babası Şeyh Halife'den kansız bir saray darbesiyle yönetimi devralmıştı. Göreve gelir gelmez Katar'ın siyasi ve ekonomik yapısında köklü değişikliklere imza attı. Kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanıyan ilk Körfez lideri olan el-Sani, ülkede anayasal monarşiye geçiş için referandum düzenledi. Onun döneminde Katar, dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatçısı haline geldi. 1996 yılında kurulan El Cezire televizyonu da el-Sani'nin vizyonunun bir parçasıydı; bu kanal bölgede benzeri görülmemiş bir medya özgürlüğü getirerek Katar'ın bölgesel ve küresel etkisini artırdı.
Ekonomik alanda, Katar'ın LNG üretimini yıllık 77 milyon tona çıkaran yatırımlar onun zamanında başlatıldı. 2022 Dünya Kupası'nın Katar'a verilmesi de aslında onun döneminde atılan adımların bir meyvesidir. El-Sani, 2013 yılında oğlu Şeyh Temim'in lehine tahttan çekilerek bölgede nadir görülen bir gönüllü devir teslime imza attı.
Bölgesel arabuluculuk ve diplomatik açılım
Şeyh Hamad bin Halife el-Sani, Katar dış politikasını "herkesle konuşma" prensibi üzerine inşa etti. Onun liderliğinde Katar, İsrail-Filistin çatışmasından Afganistan'daki Taliban'a kadar birçok sorunlu bölgede arabuluculuk rolü üstlendi. 2008 yılında Lübnan'daki siyasi krizin çözümü için Doha Anlaşması'na ev sahipliği yaptı. Aynı şekilde, Sudan'da Hartum hükümeti ile isyancı gruplar arasında barış görüşmelerine aracılık etti. Bu aktif diplomasi, küçük bir ülke olan Katar'ın uluslararası alanda etkisini katbekat artırdı. El-Sani ayrıca, 2011 Arap Baharı sırasında Mısır ve Libya'daki isyancı gruplara verdiği destekle tartışmalara yol açtı; bu tutum, Katar'ın Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ile arasının açılmasına neden oldu. Ancak genel olarak, çatışma yerine diyaloğu tercih eden bir lider profili çizdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Şeyh Hamad bin Halife el-Sani döneminde temelleri atılan Katar-Türkiye stratejik ortaklığı, iki ülke arasındaki ilişkilerin bugünkü güçlü seviyesine ulaşmasını sağlamıştır. El-Sani, Türkiye'yi bölgede önemli bir müttefik olarak görmüş ve özellikle ekonomik işbirliği ile savunma alanındaki ortak projelere yeşil ışık yakmıştır. Katar'ın Türkiye'deki yatırımları ve Türk inşaat firmalarının Katar'daki varlığı onun döneminde başlamıştır. Ölümü, bu ilişkilerde kısa vadede bir değişiklik yaratmasa da, el-Sani'nin kişisel diplomasisinin bölgesel istikrara katkısı unutulmamalıdır. Türkiye, Katar'ın yeni dönemde de dengeli dış politika çizgisini sürdürmesini beklemektedir.
