Rusya'nın eski Başbakanı Mihail Kasyanov, Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Ukrayna konusunda yaptığı hatayı kabul etmesinin beklenemeyeceğini belirterek, ABD ile İran arasındaki gerilimin petrol fiyatlarını yükseltmesinin Kremlin'in elini güçlendirdiğini ifade etti. Kasyanov, Putin'in ekonomik ve siyasi olarak bu durumdan fayda sağladığını vurguladı.
Putin'in Ukrayna politikası ve iç baskılar
Mihail Kasyanov, 2000-2004 yılları arasında Rusya Başbakanı olarak görev yapmış, daha sonra Putin yönetimine muhalif bir isim haline gelmişti. Kasyanov'a göre Putin, Ukrayna'ya yönelik askeri müdahalesini haklı çıkarmak için iç kamuoyunda milliyetçi duyguları körüklüyor ve olası bir geri adımı siyasi zayıflık olarak görüyor. Bu nedenle Putin'in "hata" yaptığını kabul etmesi ve politikasından geri dönmesi çok zor görünüyor.
Kasyanov, Putin'in Ukrayna'daki savaşı kendi iktidarını pekiştirmek için bir araç olarak kullandığını savundu. Batı'nın yaptırımlarına rağmen Rusya'nın ekonomik olarak ayakta kalmasında petrol ve doğalgaz gelirlerinin kritik rol oynadığını belirten Kasyanov, ABD-İran geriliminin bu denklemi daha da karmaşık hale getirdiğini söyledi. ABD ile İran arasında yaşanan son gerginlik, petrol fiyatlarında dalgalanmalara yol açmış ve Rusya gibi büyük bir enerji ihracatçısı ülke için kısa vadeli kazançlar sağlamıştı.
Eski Başbakan, uluslararası toplumun Rusya'ya yönelik tutumunun daha da sertleşmesi durumunda Moskova'nın ekonomik olarak daha da izole olabileceği uyarısında bulundu. Ancak Kasyanov'a göre Putin, şu an için petrol gelirlerinin sağladığı rahatlıkla hareket ediyor ve Ukrayna'daki askeri varlığını sürdürmekte kararlı.
ABD-İran gerilimi ve petrol fiyatları
ABD ile İran arasında 2018'de başlayan yaptırım süreci ve 2020 başlarında Irak'ta yaşanan hadiseler, Orta Doğu'da tansiyonu yükseltmişti. Bu gelişmeler petrol fiyatlarının varil başına 70 doların üzerine çıkmasına neden olmuş, Rusya'nın enerji ihracat gelirlerini artırmıştı. Kasyanov, Putin'in bu durumu "hediye" olarak gördüğünü ve Ukrayna politikasında geri adım atmak için hiçbir ekonomik baskı hissetmediğini dile getirdi.
Uzmanlar, Rusya'nın petrol gelirlerindeki artışın devlet bütçesine önemli katkı sağladığını, ancak uzun vadede yaptırımların ve teknoloji transferindeki kısıtlamaların Rus ekonomisini olumsuz etkileyeceğini belirtiyor. Kasyanov da bu görüşü paylaşarak, Putin'in kısa vadeli kazançlara odaklandığını, ancak yapısal sorunların çözülmediğini ifade etti.
Kasyanov ayrıca, Batı'nın Ukrayna konusunda daha fazla birlik içinde hareket etmesi gerektiğini savundu. Ona göre, ABD ve Avrupa ülkeleri arasındaki koordinasyon eksikliği Putin'in elini güçlendiriyor. Eski Başbakan, Rusya'nın uluslararası sistemden dışlanmasının uzun vadede ülke içinde de hoşnutsuzluğa yol açabileceğini, ancak bunun hemen gerçekleşmesinin beklenmemesi gerektiğini sözlerine ekledi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Rusya ile Ukrayna arasındaki gerilimde dengeli bir politika izlemeye çalışırken, ABD-İran geriliminin petrol fiyatlarını yükseltmesi Türkiye'nin enerji ithalat maliyetlerini artırarak cari açığını olumsuz etkiliyor. Öte yandan, Rusya'nın ekonomik olarak güçlenmesi, Türkiye'nin doğalgaz ve turizm gibi alanlardaki ilişkilerini etkileyebilir. Türkiye, Ukrayna ile işbirliğini sürdürürken Rusya ile diyaloğu da korumaya özen gösteriyor; bu denge, bölgesel istikrar açısından kritik önem taşıyor.
