Venezuela'nın başkenti Karacas'ta bir kamu parkı, geçtiğimiz hafta yaşanan ikiz depremlerin ardından çocukların psikolojik travmayla başa çıkabilmeleri için çeşitli etkinliklerin düzenlendiği bir merkeze dönüştürüldü. Yetkililer, özellikle küçük yaştaki depremzedelerin normalleşme sürecine katkı sağlamak amacıyla parkta resim, müzik ve drama atölyeleri kurdu. Depremlerde evleri hasar gören veya yakınlarını kaybeden çocuklar, burada uzman psikologlar eşliğinde duygularını ifade etme fırsatı buluyor. Belediye yetkilileri, programın ilk haftasında 300'den fazla çocuğa ulaşıldığını ve etkinliklerin önümüzdeki aylarda da devam edeceğini açıkladı.
İkiz depremlerin ardından travma yönetimi
3 Mart 2025 tarihinde meydana gelen 6.7 ve 6.4 büyüklüğündeki iki deprem, Karacas ve çevresinde ciddi hasara yol açtı. Resmi rakamlara göre 23 kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişi yaralandı. Depremlerin ardından özellikle çocuklarda görülen kaygı bozukluğu, uyku sorunları ve içe kapanma gibi belirtiler üzerine harekete geçen belediye, parkı bir rehabilitasyon alanına çevirdi. Parkta kurulan çadırlarda çocuklara yönelik grup terapileri, oyun terapisi ve sanat etkinlikleri düzenleniyor. Ayrıca ailelere de deprem sonrası çocuklarına nasıl yaklaşmaları gerektiği konusunda seminerler veriliyor. Venezuela Sağlık Bakanlığı, bu tür toplumsal travma sonrası müdahale programlarının önemini vurgularken, benzer merkezlerin diğer şehirlerde de kurulması için çalışmaların sürdüğünü bildirdi.
Bölgesel ve küresel boyut: Afet yönetiminde toplum temelli yaklaşım
Karacas'taki park dönüşümü, sadece Venezuela için değil, deprem riski taşıyan birçok Latin Amerika ülkesi için de örnek teşkil ediyor. Meksika, Kolombiya ve Peru gibi sık sık depremlerle karşılaşan ülkeler, benzer travma sonrası destek modellerini incelemeye başladı. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), afetlerde çocukların psikososyal ihtiyaçlarına dikkat çekerek bu tür toplum temelli müdahalelerin önemini vurguluyor. Uzmanlar, deprem sonrası çocukların normal rutinlerine dönmelerinin travmayı atlatmada kritik olduğunu belirtiyor. Karacas'taki park projesi, düşük maliyetli ancak etkili bir yöntem olarak uluslararası afet yönetimi literatüründe yer almaya aday. Bu yaklaşım, afet sonrası sadece fiziksel altyapının değil, psikolojik iyileşmenin de planlanması gerektiğini gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, 2023 Kahramanmaraş depremlerinde büyük bir travma yaşadı ve çocukların psikososyal desteği konusunda önemli deneyimler kazandı. Karacas'taki park modeli, Türkiye'deki deprem bölgelerinde de uygulanabilir nitelikte. Özellikle Hatay, Adıyaman ve Malatya gibi illerde konteyner kentlerde yaşayan çocuklar için benzer park temelli terapi merkezleri kurulabilir. Bu yöntem, Türkiye'nin afet sonrası rehabilitasyon politikalarına düşük maliyetli ancak etkili bir alternatif sunuyor. Ayrıca, Türk Kızılay ve AFAD gibi kurumların Venezuela'ya bu konuda teknik destek vermesi, iki ülke arasındaki iş birliğini güçlendirebilir. Küresel ölçekte ise, Türkiye'nin deprem deneyimini bu tür projelerle paylaşması, uluslararası itibarını artıracaktır.
