Kansas'ta eski Cumhuriyetçi Vali Mike Hayden, Kasım ayında yapılacak Senato seçimlerinde Demokrat Adam Hamilton'ı destekleyeceğini açıkladı. Hayden, 1987-1991 yılları arasında valilik yapmıştı. Böylece Hayden, Senatör Roger Marshall'a karşı Hamilton'ı destekleyen ikinci eski Cumhuriyetçi vali oldu. Hayden, cuma günü The Wichita Eagle gazetesinde yayımlanan bir görüş yazısında Hamilton'a desteğini kamuoyuna duyurdu.
Gelişmenin Arka Planı
Mike Hayden'ın bu hamlesi, Kansas siyasetinde Cumhuriyetçi Parti içindeki bölünmeyi gözler önüne seriyor. Hayden, 1987'den 1991'e kadar valilik yapmış, ardından federal ve eyalet düzeyinde çeşitli görevlerde bulunmuştu. Kendisi, Cumhuriyetçi Parti'nin geleneksel kanadında yer alan bir isim olarak biliniyor. Hayden'ın Demokrat aday Hamilton'ı desteklemesi, partisinin mevcut Senatör Roger Marshall'a yönelik eleştirilerinin bir yansıması olarak yorumlanıyor.
Daha önce de bir başka eski Cumhuriyetçi vali, Bill Graves, Hamilton'a destek vereceğini açıklamıştı. Graves, 1995-2003 yılları arasında valilik yapmıştı. İki eski valinin aynı Demokrat adayda birleşmesi, Kansas'ta Cumhuriyetçi seçmenin bir kısmının Marshall'dan uzaklaştığına işaret ediyor. Hamilton, merkez sağ seçmeni hedefleyerek kampanya yürütüyor.
Senatör Roger Marshall ise 2021'den bu yana Kansas'ı Senato'da temsil ediyor. Marshall, özellikle tarım, sağlık ve göçmenlik konularında muhafazakâr çizgide oy kullanmasıyla tanınıyor. Ancak bazı eski partililer, Marshall'ın uzlaşmacı olmayan tutumundan rahatsız. Hayden'ın görüş yazısında, Marshall'ın eyalet çıkarlarını yeterince savunmadığı eleştirisi yer alıyor. Hayden, Hamilton'ın iki partiden de destek alabilecek bir köprü kurduğunu savunuyor.
Kansas, tarihsel olarak Cumhuriyetçi bir eyalet olsa da, son yıllarda Demokratlar eyalet genelinde valilik ve bazı federal görevlerde başarı elde etti. 2018'de Demokrat Laura Kelly vali seçilmişti. Bu, eyalette Cumhuriyetçi hegemonyasının kırılabileceğini gösteriyor. Senato yarışında Hamilton'ın şansı, Cumhuriyetçi seçmenin ne kadarının Marshall'dan kopacağına bağlı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Kansas Senato yarışı, ABD genelinde 2026 ara seçimlerinin bir parçası olarak ulusal siyaseti etkileyebilir. Senato'daki denge, Cumhuriyetçilerin elinde. Ancak Demokratların birkaç sandalye kazanması, yasama gündemini değiştirebilir. Kansas gibi geleneksel olarak Cumhuriyetçi bir eyalette Demokrat bir senatörün seçilmesi, ulusal çapta bir sürpriz olur ve partilerin stratejilerini yeniden şekillendirebilir.
ABD'nin dış politikası açısından, Senato'daki çoğunluk değişikliği, özellikle Ukrayna, NATO ve Çin'e yönelik politikaları etkileyebilir. Marshall, özellikle Ukrayna'ya yardım konusunda şüpheci bir tutum sergiliyor. Hamilton ise daha geleneksel bir dış politika çizgisi izleyeceğini ima ediyor. Bu nedenle yarış, sadece yerel değil, küresel yankı uyandırabilir.
Ayrıca, Kansas tarım ve enerji üretiminde önemli bir eyalet. Senato'daki temsilcinin tarım politikaları, ticaret anlaşmaları ve iklim değişikliği düzenlemeleri üzerinde etkisi olabilir. Türkiye gibi tarım ürünleri ihraç eden ülkeler için ABD'nin tarım politikaları dolaylı da olsa önem taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kansas Senato yarışı doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, ABD Senatosu'ndaki güç dengeleri Türk-Amerikan ilişkilerini etkileyebilir. Senatör Marshall, Türkiye'ye yönelik eleştirel tutumuyla bilinen isimlerden biri. Özellikle F-16 satışı ve İsveç'in NATO üyeliği sürecinde Türkiye'ye karşı mesafeli durmuştu. Eğer Demokrat Hamilton kazanırsa, Türkiye ile diyalog kanalları daha yapıcı olabilir. Ancak Hamilton'ın dış politika duruşu henüz net değil. Yine de Cumhuriyetçi bir valinin Demokrat adayı desteklemesi, ABD siyasetinde uzlaşma arayışının bir işareti olarak görülebilir; bu da Türkiye için olumlu bir sinyal olabilir.
