Kanada’nın Ontario ve diğer eyaletlerinde halihazırda 900’den fazla orman yangını kontrol altına alınamazken, çıkan duman bulutlarının önümüzdeki günlerde yeniden Amerika Birleşik Devletleri’nin kuzey eyaletlerini etkisi altına alması bekleniyor. Geçen hafta yaşanan yangınların ardından New York ve Washington DC gibi büyük şehirlerde hava kalitesi tehlikeli seviyelere düşmüştü. Yetkililer, özellikle ağustos ayında zirveye ulaşması beklenen yangın sezonu öncesinde, bu yılki yangınların hem sayı hem de şiddet açısından son on yılın ortalamasını aştığına dikkat çekiyor.
Yangınların boyutu ve karşılaştırmalı analiz
Kanada Orman Bakanlığı verilerine göre, 2023 yangın sezonu ülke tarihinin en yıkıcı sezonu olarak kayıtlara geçti. 2024’te ise henüz sezonun başında olunmasına rağmen yangın sayısı 3.000’e yaklaştı. Ontario ve Quebec başta olmak üzere Britanya Kolumbiyası’nda da büyük yangınlar devam ediyor. Uydu görüntüleri, duman bulutlarının atmosferde binlerce kilometre yol kat ederek ABD’nin orta batı ve doğu kıyılarına ulaştığını gösteriyor. Geçen hafta New York, duman nedeniyle dünyanın en kirli havasına sahip şehri olurken, bu hafta da Minnesota, Wisconsin ve Michigan’da hava kalitesi uyarıları yayımlandı.
Küresel iklim değişikliği bağlamı
Bilim insanları, artan sıcaklıklar ve kuraklık nedeniyle yangınların sıklığının ve şiddetinin giderek arttığını vurguluyor. Kanada’daki yangınlar sadece bölgesel bir tehdit olmaktan çıkarak, küresel hava kalitesini ve karbon salınımını etkileyen bir faktör haline gelmiş durumda. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), bu yangınların 100 milyon tonun üzerinde karbondioksit saldığını tahmin ediyor. Bu da yangınların iklim değişikliğiyle olan kısır döngüsünü pekiştiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, yangın yönetimi ve hava kalitesi konularında benzer riskler taşıyan bir ülke. Akdeniz ve Ege kıyılarında her yaz yaşanan orman yangınları, Kanada’daki durumun Türkiye için bir uyarı niteliği taşıdığını gösteriyor. Ayrıca, uzun mesafeli hava taşınımı nedeniyle Kanada yangınlarının dumanı Türkiye’yi doğrudan etkilemese de, küresel iklim değişikliğinin yarattığı ortak tehdit, uluslararası işbirliğini zorunlu kılıyor. Türkiye, yangınla mücadele teknolojileri ve uluslararası yardımlaşma konularında Kanada ile işbirliği fırsatlarını değerlendirmelidir.
