Kanada'nın birçok bölgesinde haftalardır kontrol altına alınamayan yüzlerce orman yangını, ABD'nin Ortabatı ve Kuzeydoğu eyaletlerini etkisi altına aldı. Yoğun duman tabakası, New York, Chicago, Detroit ve Washington DC'yi turuncu bir siste bıraktı. Yetkililer, hava kalitesinin tehlikeli seviyelere ulaştığı bölgelerde vatandaşların mümkün olduğunca dışarı çıkmaması ve pencereleri kapalı tutması yönünde uyarılarda bulundu.
Yüzlerce yangın kontrol altına alınamıyor
Kanada Interagency Yangın Merkezi'nin (CIFFC) verilerine göre, ülke genelinde 880'den fazla aktif yangın bulunuyor. Bunların yaklaşık 580'i kontrol altına alınamamış durumda. En kötü etkilenen eyaletler Alberta, Britanya Kolumbiyası, Saskatchewan ve Ontario olarak sıralanıyor. Bu yıl Kanada'da yangın sezonunun erken başlaması ve rekor sıcaklıklar, yangınların şiddetini artırdı. Yetkililer, 2023 yılının şimdiden en kötü yangın sezonu olabileceğini belirtiyor.
ABD Ulusal Hava Durumu Servisi (NWS), dumanın New England'dan Ortabatı'ya kadar geniş bir alanı etkilediğini duyurdu. Hava kalitesi indeksi (AQI) birçok kentte 300'ün üzerine çıkarak 'tehlikeli' seviye olarak sınıflandırıldı. Özellikle New York, 2022'den bu yana en kötü hava kalitesini yaşıyor. Chicago'da ise AQI rakamları 250'yi aştı.
İklim krizi yangınları besliyor
Uzmanlar, iklim değişikliğinin orman yangınlarının sıklığını ve şiddetini artırdığı konusunda uyarıyor. Kuraklık ve yüksek sıcaklıklar, yangınların daha hızlı yayılmasına ve daha uzun süre kontrol altına alınamamasına yol açıyor. Kanadalı yetkililer, yangınlarla mücadele için uluslararası yardım çağrısında bulunurken, ABD de Meksika ile birlikte Kanada'ya itfaiye ekipleri ve ekipman desteği gönderdi.
Duman bulutunun önümüzdeki günlerde Atlantik Okyanusu'nu aşarak Avrupa'ya ulaşabileceği tahmin ediliyor. Bu durum, küresel hava dolaşımı ve iklim krizinin etkilerinin sınır tanımadığını bir kez daha gözler önüne seriyor. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), halkı dumanın sağlığa etkileri konusunda bilinçlendirmek için kampanyalar başlattı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kanada'nın yaşadığı bu yangın krizi, Türkiye açısından dolaylı da olsa önemli çıkarımlar sunuyor. Türkiye de Akdeniz ve Ege bölgelerinde benzer orman yangınlarıyla mücadele ederken, iklim değişikliğinin etkilerini yoğun şekilde hissediyor. Kanada'daki yangınlar, uluslararası işbirliğinin ve erken uyarı sistemlerinin kritik önemini hatırlatıyor. Ayrıca, duman bulutlarının geniş bir coğrafyayı etkilemesi, hava kirliliğinin sınır aşan boyutuna işaret ediyor. Türkiye, komşu ülkelerdeki yangın veya sanayi kazalarından kaynaklanan hava kirliliğine karşı dikkatli olmalı ve bölgesel işbirliğini artırmalıdır. Ekonomik olarak ise, küresel tedarik zincirlerindeki aksamalar ve tarımsal üretim kayıpları Türkiye'yi de etkileyebilir.
