Kanada'nın Ontario eyaletinde kontrol altına alınamayan orman yangınlarından yayılan yoğun duman, Çarşamba günü Toronto'yu dünyanın en kirli havasına sahip büyük şehri haline getirdi. IQAir hava kalitesi izleme platformuna göre, Toronto'daki hava kalitesi endeksi (AQI) 150'nin üzerine çıkarak 'sağlıksız' kategorisine girdi ve küresel sıralamada başı çekti. Duman bulutları, Kanada'nın en kalabalık kentinin gökdelenlerini sararken, ABD'nin kuzeydoğu eyaletlerine kadar ulaştı. Yetkililer, özellikle çocuklar, yaşlılar ve solunum rahatsızlığı olanlar için dışarı çıkmama uyarısı yayımladı.
Ontario'daki yangınlar ve hava kirliliğinin boyutları
Ontario Tabiat Kaynakları Bakanlığı verilerine göre, eyalet genelinde 40'tan fazla aktif orman yangını bulunuyor. Bunlardan 20'si kontrol altına alınamazken, bazıları yerleşim yerlerini tehdit ediyor. Yangınların çoğu, kurak geçen bahar ayları ve şiddetli rüzgarlar nedeniyle hızla yayılıyor. Kanada genelinde bu yıl şimdiye kadar 2.000'den fazla yangın çıktı ve 1 milyon hektardan fazla alan kül oldu. Toronto Halk Sağlığı Kurumu, AQI'nin 200'ü geçtiği bölgelerde 'çok sağlıksız' alarmı verdi. Duman partikülleri (PM2.5) seviyesi, Dünya Sağlık Örgütü'nün güvenli limitinin 10 katına ulaştı.
ABD'ye sıçrayan duman ve sağlık tedbirleri
Duman bulutu, Büyük Göller bölgesini aşarak ABD'nin Michigan, New York, Ohio ve Pennsylvania eyaletlerine yayıldı. Ulusal Hava Durumu Servisi (NWS), Michigan Gölü kıyılarında görüş mesafesinin 1 kilometrenin altına düştüğünü bildirdi. New York Valisi Kathy Hochul, olağanüstü durum ilan etmese de, vatandaşlara maske takmalarını ve pencereleri kapalı tutmalarını tavsiye etti. Sağlık uzmanları, PM2.5 partiküllerinin akciğerlere nüfuz ederek astım, bronşit ve kalp krizi riskini artırabileceği konusunda uyarıyor. Kanada Meteoroloji Servisi, dumanın perşembe gününe kadar etkili olacağını, ancak yeni bir soğuk cephenin yardımıyla dağılabileceğini açıkladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, orman yangınlarının artık küresel bir sağlık ve çevre krizine dönüştüğünü göstermektedir. Türkiye, Akdeniz ve Ege bölgelerinde sık sık orman yangınlarıyla mücadele eden bir ülke olarak, Kanada deneyiminden ders çıkarabilir. Özellikle yangın dumanının kıtalararası taşınımı, Türkiye'nin komşu bölgelerdeki yangınlardan etkilenme riskini akla getiriyor. Ayrıca, hava kirliliğinin sınır aşan etkileri, Türkiye'nin iklim politikalarında bölgesel işbirliğini zorunlu kılıyor; Akdeniz Havzası'nda ortak yangın yönetimi ve erken uyarı sistemleri kurulması gündeme gelebilir.
