Kanada hükümeti, ABD'nin çelik ve alüminyum ithalatına getirdiği yeni gümrük vergilerine yanıt olarak kapsamlı misilleme önlemleri açıkladı. Başbakan Justin Trudeau'nun kabinesinden bakanlar, Ottawa'da düzenlenen basın toplantısında, ABD menşeli çok sayıda ürüne ek vergi uygulanacağını duyurdu. Bu adım, iki ülke arasındaki ticaret savaşının yeni bir aşamasına işaret ediyor ve Kuzey Amerika ekonomik ilişkilerinde ciddi bir kırılmaya neden oluyor.
Gelişmenin arka planı
ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, geçtiğimiz hafta ulusal güvenlik gerekçesiyle Kanada'dan yapılan çelik ve alüminyum ithalatına yüzde 25 oranında ek vergi getirmişti. Bu karar, ABD'nin Kanada'yı ticaret anlaşması masasına zorlama stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Ancak Kanada hükümeti, bu vergileri "haksız ve kabul edilemez" olarak nitelendirerek derhal karşılık vereceğini açıklamıştı.
Basın toplantısında konuşan Kanada Dışişleri Bakanı Chrystia Freeland, "ABD'nin bu tek taraflı ve yasa dışı vergileri, ticaret kurallarına açık bir saldırıdır. Biz de ülkemizin çıkarlarını korumak için elzem önlemleri alıyoruz" dedi. Bakan Freeland, misilleme listesinin ABD'den ithal edilen tarım ürünleri, tüketici malları ve çeşitli endüstriyel ürünleri kapsadığını belirtti.
Kanada'nın açıkladığı misilleme önlemleri, ABD'den ithal edilen viski, portakal suyu, çamaşır makineleri ve bazı çelik ürünlerine yüzde 10 ila yüzde 25 arasında değişen oranlarda ek vergi getirilmesini içeriyor. Bu ürünlerin toplam değerinin yaklaşık 20 milyar Kanada doları (yaklaşık 15 milyar ABD doları) olduğu tahmin ediliyor. Kanada ayrıca, ABD'nin vergi kararını Dünya Ticaret Örgütü'ne (DTÖ) taşıyacağını da duyurdu.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu gelişme, Kuzey Amerika ticaret anlaşmasının (USMCA) yeniden müzakere sürecini de olumsuz etkileme riski taşıyor. Üç ülkenin (ABD, Kanada, Meksika) imzaladığı anlaşma, henüz tam olarak yürürlüğe girmemişken, yeni vergiler anlaşmanın geleceğini belirsizliğe sürüklüyor. Ekonomistler, bu ticaret savaşının her iki ülkenin ekonomisine de zarar vereceğini, iş kayıplarına ve fiyat artışlarına neden olacağını belirtiyor.
ABD'nin Kanada'ya yönelik bu sert tutumu, sadece ikili ilişkileri değil, aynı zamanda ABD'nin diğer müttefikleriyle olan ticari ilişkilerini de etkiliyor. ABD, Çin ile yaşadığı ticaret savaşının ardından şimdi de en yakın müttefiklerine yaptırım uygulayarak küresel ticaret sistemini tehdit ediyor. Bu durum, uluslararası toplumda ABD'nin güvenilirliğine yönelik endişeleri artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin müttefiklerine bile bu şekilde yaptırım uygulaması, küresel ticaret savaşlarının yaygınlaşabileceğine işaret ediyor. Türkiye, ABD ile benzer gümrük vergisi anlaşmazlıkları yaşamış bir ülke olarak, bu gelişmeleri yakından takip etmektedir. ABD'nin korumacı politikaları, Türkiye'nin ihracat pazarlarını doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, ticaret savaşlarının küresel ekonomik belirsizliği artırması, Türk lirasının istikrarı ve enflasyon üzerinde dolaylı etkiler yaratabilir. Türkiye, bu süreçte ticaret ortaklarını çeşitlendirme ve yerli üretimi destekleme politikalarını sürdürmelidir.
