Kanada, Amerika Birleşik Devletleri ile yaşanan ticaret gerginlikleri nedeniyle dış ticaret stratejisini gözden geçirerek Asya pazarlarına yöneliyor. Bloomberg televizyonunda yayınlanan 'Insight with Haslinda Amin' programında ele alınan konuya göre, Ottawa yönetimi ekonomik bağımlılığını azaltmak ve yeni iş birliklerini geliştirmek amacıyla Asya-Pasifik bölgesine öncelik veriyor. Program, iş dünyası, finans, siyaset ve kültür alanlarından önde gelen isimlerle yapılan derinlemesine röportajlarla günün önemli haberlerini izleyicilere aktarıyor.
Ticaret Savaşlarının Gölgesinde Stratejik Arayışlar
ABD Başkanı Donald Trump'ın 2025 yılında göreve gelmesinin ardından Kanada'ya yönelik çelik, alüminyum ve otomotiv ürünlerine ek gümrük vergileri getirmesi, iki müttefik arasındaki ticari ilişkileri ciddi şekilde sarstı. Kanada'nın en büyük ticaret ortağı olan ABD ile yıllık mal ve hizmet ticareti hacmi 1 trilyon doları aşarken, bu bağımlılık Kanada ekonomisi için uzun süredir risk faktörü olarak değerlendiriliyordu. Yeni tarifeler, Kanada'nın ihracatının yaklaşık yüzde 75'inin ABD'ye yönelik olması nedeniyle ülke ekonomisinde dalgalanmalara yol açtı.
Bu gelişmeler ışığında Kanada hükümeti, Asya ülkeleriyle ticari ilişkilerini derinleştirmek için harekete geçti. Çin ile ilişkiler, 2018'de Huawei yöneticisinin tutuklanması ve ardından iki Kanadalının Çin'de gözaltına alınmasıyla gerilen sürecin ardından normalleşme eğilimine girdi. Ottawa, Hindistan ile de serbest ticaret anlaşması müzakerelerini yeniden başlatmayı değerlendiriyor. Ayrıca Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) ülkeleriyle ekonomik iş birliğinin güçlendirilmesi planlanıyor.
Kanada'nın Asya'ya yönelimi yalnızca ticaretle sınırlı değil. Enerji alanında da Kanada, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatını Asya pazarlarına yönlendirmeyi hedefliyor. Britanya Kolumbiyası'ndaki LNG Canada tesisi, Asya'dan gelen talebi karşılamak üzere kapasitesini artırmayı planlıyor. Aynı zamanda kritik mineral tedarik zincirlerinde de iş birliği ön planda; Kanada, elektrikli araç bataryaları için gerekli olan lityum, nikel ve kobalt gibi kaynaklar açısından Asyalı üreticilere cazip bir ortak olarak öne çıkıyor.
Küresel Ticaret Düzeninde Kaymalar
Kanada'nın Asya'ya yönelme hamlesi, küresel ticaretin yeniden şekillendiği bir döneme denk geliyor. ABD-Çin rekabeti, Rusya-Ukrayna savaşı sonrası enerji hatlarının değişmesi ve Kızıldeniz'deki Husi saldırıları nedeniyle tedarik zincirlerinde yaşanan aksamalar, ülkeleri alternatif ortaklıklar aramaya itiyor. Kanada gibi gelişmiş ekonomiler, tek bir pazara bağımlılığı azaltarak riskleri dağıtmayı amaçlıyor.
Asya-Pasifik bölgesi ise ekonomik büyüme potansiyeliyle öne çıkıyor. Çin, Japonya, Güney Kore ve Hindistan gibi büyük ekonomilerin yanı sıra ASEAN ülkeleri, genç nüfusları ve artan orta sınıflarıyla Kanada için önemli ihracat pazarları oluşturuyor. Ancak bölgede Çin ile Tayvan arasındaki gerilim, Kuzey Kore'nin nükleer programı ve Güney Çin Denizi'ndeki anlaşmazlıklar gibi jeopolitik riskler de mevcut. Kanada, bu riskleri yönetirken ekonomik çıkarlarını korumak için dengeli bir diplomasi yürütmek zorunda.
Uzmanlar, Kanada'nın Asya'ya yöneliminin kısa vadede ABD ile ticaretinin yerini almasının zor olduğunu, ancak uzun vadede ekonomik dayanıklılığı artıracağını belirtiyor. Ayrıca Kanada'nın Trans-Pasifik Ortaklığı (CPTPP) gibi bölgesel ticaret anlaşmalarındaki aktif rolü, Asya ile entegrasyonunu hızlandırabilir. Öte yandan, ABD ile ilişkilerin tamamen kopması beklenmiyor; iki ülke arasındaki coğrafi yakınlık, kültürel bağlar ve güvenlik iş birliği, ticaret anlaşmazlıklarına rağmen stratejik ortaklığı ayakta tutuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kanada'nın ABD ile yaşadığı ticaret gerginliği sonucu Asya'ya yönelmesi, küresel ticaretin çok kutuplu yapısını güçlendiriyor. Bu durum, Türkiye gibi benzer şekilde ihracat pazarlarını çeşitlendirmeye çalışan ülkeler için emsal teşkil ediyor. Türkiye de son yıllarda Asya Açılımı kapsamında Çin, Hindistan ve ASEAN ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmeye öncelik veriyor. Kanada'nın kritik mineraller ve enerji alanında Asya ile iş birliği arayışı, Türkiye'nin de bu alanlarda potansiyel iş birlikleri geliştirmesi gerektiğini gösteriyor. Ayrıca, ABD'nin korumacı politikaları karşısında Kanada'nın alternatif arayışı, Türkiye'nin de benzer stratejiler izleyebileceğini ortaya koyuyor. Ancak Türkiye'nin Asya'daki ekonomik varlığı henüz sınırlı; bu haberdeki gelişmeler, Ankara'nın bölgeye yönelik politikalarını gözden geçirmesi için bir fırsat olabilir.
