Kanada, bu yaz tarihinin en şiddetli orman yangını sezonlarından birini yaşarken, ülke genelinde halen söndürülemeyen 800'den fazla yangının dumanı ABD sınırına dayandı. Michigan, Minneapolis ve Minnesota'nın büyük bölümünde yetkililer hava kalitesini 'tehlikeli' (hazardous) olarak sınıflandırırken, milyonlarca Amerikalıya evlerinden çıkmamaları çağrısı yapıldı. Yangınların yoğunluğu ve yayılma hızı, iklim değişikliğinin etkilerini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Kıtayı Saran Duman Bulutu
Kanada Orman Hizmetleri verilerine göre, ülke genelinde şu ana kadar 10 milyon hektardan fazla ormanlık alan kül oldu. Bu alan, Portekiz yüzölçümüne yakın bir büyüklüğe tekabül ediyor. British Columbia'dan Quebec'e kadar uzanan geniş bir coğrafyada alevlerle mücadele sürerken, özellikle Alberta ve Saskatchewan eyaletlerinde durum kritik. Rüzgarların güneydoğu yönünde esmesi nedeniyle duman bulutu ABD'nin Büyük Göller bölgesine ulaşmış durumda.
ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), Michigan eyaletinin kuzey kesimleri, Minneapolis ve Minnesota'nın doğu bölgelerinde hava kalitesi endeksini (AQI) 300'ün üzerinde kaydetti. Bu seviye, 'tehlikeli' olarak sınıflandırılıyor ve özellikle astım, kalp rahatsızlığı gibi kronik hastalığı olanlar için ciddi sağlık riski oluşturuyor. Yetkililer, N95 maskesi takılmasını ve gereksiz dışarı çıkılmamasını tavsiye ediyor.
Küresel İklim Krizinin Yeni Yüzü
Kanada'daki orman yangınları, iklim değişikliğinin sadece sıcaklık artışı değil, aynı zamanda yangın mevsimlerinin uzaması ve şiddetlenmesi anlamına geldiğini gösteriyor. Meteoroloji uzmanları, bu yılki yangın sezonunun normalden iki ay erken başladığını ve olağanüstü kuraklık koşullarının alevleri körüklediğini belirtiyor. Kanada'nın kuzey ormanlarında biriken karbon, yangınlar sonucu atmosfere salınarak küresel ısınmayı daha da hızlandırıyor.
Öte yandan, ABD'de geçen yıl yaşanan Hawaii yangınları ve Kaliforniya'daki dev yangınların ardından, bu kez Kanada kaynaklı dumanın ABD'yi etkilemesi, sınır ötesi hava kirliliğinin yönetilmesi konusunda iki ülke arasında yeni bir işbirliği gerekliliğini ortaya koyuyor. Kanada Başbakanı Justin Trudeau, yangınla mücadele için uluslararası yardım çağrısında bulundu; ABD, Avustralya ve Meksika'dan takviye ekipler bölgeye sevk edildi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kanada yangınlarının Türkiye'ye doğrudan bir etkisi bulunmasa da, küresel iklim krizinin her geçen yıl daha fazla can ve mal kaybına yol açtığı gerçeği, Türkiye'yi de yakından ilgilendiriyor. Akdeniz havzasında yaz aylarında sıklaşan orman yangınları, benzer bir kırılganlığı Türkiye'de de ortaya koyuyor. Türkiye, orman yangınlarıyla mücadelede ulusal kapasitesini artırmak ve uluslararası işbirliği mekanizmalarına dahil olmak zorunda. Ayrıca, yangınların neden olduğu karbon salımı, küresel ısınmayı hızlandırarak Türkiye'deki kuraklık ve tarımsal verim kaybı riskini artırıyor. Bu nedenle, Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadele ve uyum politikalarını daha da güçlendirmesi gerekiyor.
