Kamerun, uluslararası tahvil piyasalarında sert bir satış dalgasıyla karşı karşıya. Ülkenin kredi notunun düşürülmesinin ardından yatırımcılar, 91 yaşındaki Devlet Başkanı Paul Biya'nın ardından iktidarın nasıl el değiştireceğine dair somut bir plan olmamasını da fiyatlıyor. Başkent Yaounde'deki hükümet, ekonomik reform vaatlerine rağmen piyasalarda güven tesis edemiyor.
Kredi Notu Düşüşü ve Piyasa Tepkisi
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's, geçtiğimiz haftalarda Kamerun'un uzun vadeli döviz cinsinden tahvil notunu düşürerek görünümü "negatif" olarak belirledi. Bu kararın gerekçesinde, ülkenin artan borç yükü, zayıflayan dış likidite pozisyonu ve siyasi belirsizlik vurgulandı. Not indiriminin ardından Kamerun'un 2028 vadeli eurobondları yüzde 15'in üzerinde değer kaybetti; ülke risk primi (CDS) ise 200 baz puanın üzerine çıktı.
Yatırımcıların endişesi sadece mali göstergelerle sınırlı değil. 1982'den bu yana kesintisiz iktidarda olan Paul Biya'nın 91 yaşında olması ve kamuoyuna açıklanmış bir halef planının bulunmaması, ülkenin siyasi istikrarına dair soru işaretlerini derinleştiriyor. Biya'nın sağlık durumu ve iktidar boşluğu senaryoları, uluslararası yatırımcıların uzun vadeli risk algısını bozuyor.
Biya Dönemi ve Halef Belirsizliği
Paul Biya, dünyanın en uzun süre görev yapan devlet başkanlarından biri. 1982'de göreve gelmesinden bu yana ülkeyi demir yumrukla yönetiyor. Ancak son yıllarda artan protestolar, İngilizce konuşulan bölgelerdeki ayrılıkçı hareketler ve ekonomik durgunluk, hükümetin meşruiyetini sorgulatıyor. Muhalefet, seçim sisteminin şeffaf olmadığını ve Biya'nın koltuğu bırakmaya niyetli olmadığını savunuyor. İktidardaki Kamerun Halk Demokratik Hareketi (CPDM) içinde ise olası bir halef tartışması şimdiden başlamış durumda; ancak kamuoyu önünde bu konuda bir netlik yok.
Uluslararası yatırımcılar, Biya sonrası dönemde ülkenin siyasi istikrarını koruyup koruyamayacağını kestiremiyor. Orta Afrika'da önemli bir petrol ve kereste üreticisi olan Kamerun, aynı zamanda bölgesel bir istikrar unsuru. Ancak ülkenin ekonomik çeşitliliği zayıf; petrolden elde edilen gelirler bütçenin önemli bir bölümünü oluşturuyor. Petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ve pandemi sonrası toparlanmanın yavaşlığı, mali kırılganlığı artırıyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Kamerun'un borç krizi, Orta Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği (CEMAC) içinde de endişe yaratıyor. Bölge ülkeleri, ortak para birimi CFA frangı üzerinden yürütülen rezerv politikaları nedeniyle Kamerun'un yaşadığı sıkıntıdan dolaylı olarak etkilenebilir. Ayrıca, Çin ve Fransa'nın bölgedeki ekonomik çıkarları, olası bir siyasi geçiş sürecinde yeniden şekillenebilir. Kamerun, Çin'in Afrika'daki altyapı yatırımlarında önemli bir ortak; Fransa ise eski sömürgeci güç olarak siyasi ve askeri bağlarını sürdürüyor.
Küresel piyasalar açısından bakıldığında, gelişmekte olan ülke tahvillerine yönelik risk iştahı, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikaları ve küresel emtia fiyatlarındaki dalgalanmalarla şekilleniyor. Kamerun gibi yüksek borçlu ve siyasi belirsizliği yüksek ülkeler, bu ortamda daha kırılgan hale geliyor. Yatırımcılar, benzer risk profiline sahip diğer Afrika ülkelerine de daha temkinli yaklaşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kamerun'daki siyasi belirsizlik ve ekonomik kırılganlık, Türkiye'nin Afrika açılımı stratejisi açısından dikkatle izlenmeli. Türkiye, son yıllarda Kamerun'da ticaret ve yatırım ilişkilerini güçlendirdi; Türk müteahhitlik firmaları ülkede altyapı projeleri yürütüyor. Olası bir siyasi geçiş sürecinde yaşanabilecek istikrarsızlık, bu projelerin sekteye uğramasına yol açabilir. Ayrıca, Kamerun'un borç ödeme güçlüğü çekmesi, Türk ihracatçılar için tahsilat riskini artırabilir. Türkiye, bölgedeki ekonomik çeşitlendirme politikası kapsamında Kamerun ile ticaret hacmini artırmayı hedefliyor; ancak mevcut belirsizlik ortamı, bu hedefleri zorlaştırabilir. Bölgesel istikrarın korunması, Türkiye'nin Afrika'daki uzun vadeli çıkarları için kritik önemde.
