Kamboçya hükümetinin bir yılı aşkın süredir yürüttüğü kapsamlı operasyonlara rağmen, ülkedeki çevrimiçi dolandırıcılık merkezlerinin büyük ölçüde faaliyetlerine devam ettiği ortaya çıktı. Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International) tarafından yayımlanan kapsamlı bir rapor, yetkililerin bu merkezleri tamamen ortadan kaldırdıkları yönündeki iddialarını çürütüyor. Londra merkezli insan hakları örgütü, ülke genelinde halen faaliyette olan 86 dolandırıcılık kampüsü tespit etti. Bu merkezlerde binlerce kişi, insan ticareti mağduru olarak alıkonuluyor ve uluslararası nitelikteki siber dolandırıcılık operasyonlarında çalışmaya zorlanıyor.
Gösteriş operasyonları ve gerçek tablo
Kamboçya İçişleri Bakanlığı, geçtiğimiz yıl boyunca düzenlediği baskınlarda yüzlerce şüpheliyi gözaltına aldığını ve yüzlerce kişiyi kurtardığını duyurmuştu. Ancak Amnesty International'ın raporu, bu operasyonların büyük ölçüde 'gösterişlik' olduğunu ve kalıcı bir çözüm sağlamadığını gösteriyor. Raporda, yetkililerin baskın yaptığı merkezlerin kısa süre sonra yeniden faaliyete geçtiği veya başka bölgelere taşındığı belirtiliyor. Özellikle Sihanoukville, Poipet ve Bavet gibi sınır bölgelerinde yoğunlaşan bu merkezler, Kamboçya'nın yanı sıra Laos ve Myanmar'daki suç şebekeleriyle de bağlantılı. Mağdurlar genellikle iş vaadiyle Güneydoğu Asya'nın çeşitli ülkelerinden getirilerek pasaportlarına el konuluyor ve fiziksel şiddet tehdidi altında çalıştırılıyor.
Raporda ayrıca, dolandırıcılık operasyonlarının bir milyar doları aşan bir yıllık gelir elde ettiği tahmin ediliyor. Bu paralar, organize suç örgütlerinin yanı sıra yolsuzluk yoluyla Kamboçyalı bazı yetkililere de aktarılıyor. Amnesty International, hükümeti bu suç ağlarıyla mücadele etmek yerine sadece kamuoyunu tatmin etmeye yönelik adımlar atmakla suçluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Kamboçya'daki dolandırıcılık merkezleri, sadece ülke sınırları içinde değil, tüm Güneydoğu Asya'da yaygın bir sorunun parçası. Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC), bölgede her yıl yüz binlerce kişinin siber dolandırıcılık ve kumar operasyonlarında çalıştırılmak üzere kaçırıldığını belirtiyor. Bu merkezler, özellikle Çin vatandaşlarını hedef alan 'aşk tuzakları' (romance scams) ve kripto para yatırım dolandırıcılığı gibi yöntemlerle milyarlarca doları aklıyor. Kamboçya hükümeti, uluslararası baskılara rağmen bu sorunu çözmede yetersiz kalırken, aynı zamanda turizm ve kumar gelirlerine bağımlılığı nedeniyle de net bir tutum sergileyemiyor.
Rapor, uluslararası toplumun da bu konuda daha etkin adımlar atması gerektiğini vurguluyor. Özellikle mağdurların kurtarılması ve suç ağlarının finansal kaynaklarının kurutulması için ortak operasyonlar düzenlenmesi çağrısı yapılıyor. Ancak Kamboçya'nın egemenlik hassasiyeti ve yolsuzlukla mücadeledeki zafiyeti, bu tür bir işbirliğini şimdilik zorlaştırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kamboçya'daki bu dolandırıcılık merkezleri, Türkiye'yi de doğrudan etkileyebilecek küresel bir siber suç ağının parçasıdır. Türkiye, son yıllarda siber dolandırıcılık ve insan ticareti vakalarında artış yaşarken, Güneydoğu Asya'daki bu merkezlerin Türk vatandaşlarını da hedef alması olasıdır. Aynı zamanda, Türkiye'nin bölgeyle artan ticari ve diplomatik ilişkileri göz önüne alındığında, bu tür yasa dışı yapılanmaların tespiti ve engellenmesi için uluslararası işbirliğine katkı sağlaması stratejik bir öneme sahiptir. Türk emniyet birimlerinin, benzer dolandırıcılık operasyonlarına karşı Güneydoğu Asya ülkeleriyle istihbarat paylaşımını artırması faydalı olabilir.
