Küresel yatırım bankası Jefferies'in TMT (Teknoloji, Medya ve Telekomünikasyon) yatırım bankacılığı Başkanı ve Yönetim Kurulu Üyesi Jason Greenberg, Bloomberg Deals programında özel sermaye (private equity) fonlarının portföylerindeki çıkış sorununa ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu. Greenberg, sektördeki pek çok yatırımın 'zombi' durumda olduğunu, yani fonların bu yatırımlardan beklenen getiriyi sağlayamadığını ve uygun bir alıcı ya da halka arz (IPO) yoluyla çıkış yapamadığını belirtti. Bu durum, özellikle yazılım sektöründeki yatırımlar için geçerli.
Zombi Yatırımların Arka Planı ve Yazılım Sektöründeki Durum
Greenberg'in açıklamaları, özel sermaye fonlarının son yıllarda yaptığı devasa yazılım yatırımlarının ardından yaşanan değerleme baskılarına ışık tutuyor. Pandemi döneminde ve sonrasında teknoloji hisselerinde yaşanan hızlı yükseliş, özel sermaye fonlarını yazılım şirketlerine büyük meblağlarda yatırım yapmaya teşvik etmişti. Ancak, faiz oranlarındaki artış ve ekonomik belirsizliklerle birlikte bu şirketlerin değerlemeleri düştü. Fonlar, bu şirketleri mevcut değerlerinin altında satmak istemedikleri için elde tutmaya devam ediyor. Bu durum, hem fonların performansını olumsuz etkiliyor hem de yeni yatırımlar için sermaye sağlama kabiliyetlerini kısıtlıyor.
Greenberg, özellikle çok sayıda yazılım şirketinin bu 'zombi' kategorisinde olduğunu vurguluyor. Bu şirketlerin bazıları hala faaliyet gösteriyor ve gelir elde ediyor, ancak yatırımcıların beklediği yüksek büyüme oranlarını yakalayamıyor. Diğerleri ise nakit akışı yaratmakta zorlanıyor ve sürekli olarak borçlanarak ayakta kalmaya çalışıyor. Bu durum, özel sermaye fonlarının portföylerindeki TL bazlı değerlemeleri de olumsuz etkiliyor.
Yapay Zeka Anlaşmaları ve Küresel Etkisi
Greenberg, yapay zeka (AI) alanındaki birleşme ve satın almaların (M&A) ise canlılığını koruduğunu belirtiyor. Teknoloji devleri, yapay zeka yeteneklerini ve veri setlerini satın almak için yarışıyor. Bu durum, yazılım sektöründeki 'zombi' yatırımların aksine AI şirketlerine yönelik yüksek bir talep yaratıyor. Öte yandan, yapay zeka yatırımlarındaki bu yoğunlaşma, bazı uzmanlara göre yeni bir balon riskini de beraberinde getiriyor. Ancak Greenberg, mevcut durumda yapay zeka anlaşmalarının daha rasyonel bir zeminde ilerlediğini ve şirketlerin sadece 'AI' etiketine değil, gerçek teknolojik avantajlara yatırım yaptığını ifade ediyor.
Özel sermaye fonlarının çıkış sorunu, küresel M&A piyasasını da etkiliyor. Fonlar, mevcut yatırımlarını satamadıkları sürece yeni fon yaratmakta zorlanıyor. Bu da dünya genelindeki işlem hacimlerinin düşük kalmasına neden oluyor. Uzmanlar, bu durumun 2025'in ikinci yarısında faiz indirimleriyle birlikte kısmen çözülebileceğini öngörüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişmeler, Türkiye açısından dolaylı da olsa önemli sinyaller içeriyor. Türkiye'deki özel sermaye fonları ve girişim sermayesi yatırımcıları, küresel likidite koşullarından doğrudan etkileniyor. Küresel özel sermaye şirketlerinin 'zombi yatırım' sorunu yaşaması, Türkiye gibi gelişmekte olan piyasalara olan ilgiyi artırabilir; çünkü bu fonlar, daha cazip değerlemeler arayışıyla yeni pazarlara yönelebilir. Ancak, Türkiye'deki makroekonomik dalgalanmalar ve yüksek enflasyon, bu tür yabancı yatırımların önündeki engeller olarak duruyor. Öte yandan, Türk teknoloji şirketlerinin küresel fonlardan yatırım çekme potansiyeli, bu 'zombi' krizinden etkilenmeyen AI gibi yeni alanlarda yoğunlaşabilir. Türkiye'nin güçlü mühendislik ekosistemi ve genç nüfusu, bu anlamda önemli bir avantaj.
