Japonya Maliye Bakanı Katsunobu Kato, spekülatif hareketlerin arttığı döviz piyasalarında gerekli görülmesi halinde „kararlı adımlar“ atmaya hazır olduklarını söyledi. Kato, Tokyo'da düzenlenen bir basın toplantısında, döviz kurundaki son dalgalanmaların Japonya ekonomisi üzerinde yarattığı risklere dikkat çekerek, yetkililerin piyasaları yakından izlediğini ve aşırı oynaklık durumunda müdahale dahil tüm seçenekleri değerlendireceğini belirtti. Açıklama, Japon Yeni'nin dolar karşısında son haftalarda 150 seviyesinin altına gerilemesi ve ihracatçılar ile ithalatçılar arasında endişe yaratması üzerine geldi.
Gelişmenin arka planı
Japonya ekonomisi, Çin'in yavaşlaması ve küresel talep daralması nedeniyle ihracat cephesinde zorlanırken, ithalat fiyatlarının yükselmesi özellikle enerji ve gıda fiyatlarını artırarak tüketici enflasyonunu tetikliyor. Mart 2024'te sona eren mali yılda Japonya Merkez Bankası (BOJ), faiz oranlarını negatif bölgeden çıkarmış olsa da, gevşek para politikasını sürdürmesi yen üzerinde baskı yaratıyor. Maliye Bakanı Kato'nun sözleri, 2022'de yenin 151,9 seviyesine gerilemesi üzerine yapılan müdahaleye benzer bir hazırlığı işaret ediyor.
Japonya yetkilileri, döviz kurlarında temel ekonomik göstergelerle uyumsuz hareketlere karşı „hızlı ve kararlı“ yanıt verme konusunda geçmişte de taahhütlerde bulunmuştu. Kato, „Spekülatif baskıları engellemek için her türlü aracı kullanmaya hazırız“ ifadelerini kullandı. Bu açıklamalar, piyasalarda yenin yeniden değer kazanacağı beklentisini güçlendirdi.
Bölgesel veya küresel boyut
Japonya'nın müdahale sinyali, Asya-Pasifik bölgesinde para birimlerinin dolar karşısında değer kaybetmesiyle oluşan genel bir resmin parçası. Güney Kore wonu ve Çin yuanı da benzer baskılarla karşı karşıya. ABD Merkez Bankası'nın faiz indirimlerini ertelemesi, doları güçlendirirken, Asya merkez bankaları kendi para birimlerini korumak için adımlar atıyor. Japonya gibi büyük bir ekonominin agresif müdahalesi, bölgesel kur savaşlarını tetikleyebilir. Öte yandan, bu tür adımlar ABD ile ticari sürtüşmelere yol açma potansiyeli taşıyor. Washington, manipülatif kur politikalarına karşı hassas.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Japonya'nın döviz müdahalesi sinyali, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için iki açıdan önemli. Birincisi, küresel likidite koşullarını etkileyerek Türk lirası üzerinde dolaylı baskı oluşturabilir; güçlü dolar, Türkiye'nin ithalat faturasını artırırken, ihracatçıları zorlayabilir. İkincisi, Japonya'nın müdahalesi başarılı olursa, benzer adımlar atan ülkelere cesaret verebilir. Ancak Türkiye'nin kendi kur rejimi ve rezervleri farklı olduğu için doğrudan bir politika transferi söz konusu değil. Küresel piyasalardaki oynaklık, Türkiye'nin dış finansman ihtiyacı göz önüne alındığında, Merkez Bankası'nın ihtiyatlı duruşunu korumasını gerektiriyor.
