Japonya ve Amerika Birleşik Devletleri, Haziran ayının son haftasında Batı Pasifik'te iki büyük askeri tatbikat gerçekleştirecek. Japon Savunma Bakanlığı'nın Cuma günü yaptığı açıklamaya göre, Resolute Dragon 26 ve Valiant Shield 2026'nın Japonya ayağı, bölgedeki güvenlik iş birliğini pekiştirmeyi hedefliyor. Tatbikatlar kapsamında, ABD Ordusu'nun konteynerize Typhon füze sistemi ilk kez Japonya'da konuşlandırılacak ve bu, müttefikler arasındaki operasyonel uyumluluğun artırılması açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. Resolute Dragon 26, kara ve deniz kuvvetlerinin ortak harekat kabiliyetini geliştirirken, Valiant Shield 2026 ise çokuluslu hava, deniz ve kara harekatlarını içeren daha geniş kapsamlı bir tatbikat olarak planlandı.
Tatbikatların Arka Planı ve Hedefleri
Resolute Dragon 26, Japonya ve ABD arasında düzenli olarak yapılan ve odak noktası adalar savunması olan bir tatbikat serisinin son halkası. Bu yılki tatbikat, özellikle Okinawa ve Kyushu bölgelerinde konuşlanmış birimlerin katılımıyla, amfibi harekatlar, topçu atışları ve lojistik destek gibi alanlarda eğitim faaliyetleri içerecek. Valiant Shield 2026 ise ABD'nin Hint-Pasifik Komutanlığı (INDOPACOM) öncülüğünde düzenlenen ve genellikle Guam, Mariana Adaları civarında icra edilen bir tatbikat. Ancak bu yıl ilk kez Japonya ayağı da eklenerek, ittifakın coğrafi kapsamı genişletiliyor. Typhon füze sistemi, ABD'nin orta menzilli karadan fırlatılan hassas vuruş yeteneklerini temsil ediyor ve Japonya'da konuşlandırılması, Çin'in artan askeri faaliyetlerine karşı caydırıcılığı artırmayı amaçlıyor.
Japon yetkililer, tatbikatların herhangi bir ülkeyi hedef almadığını ancak bölgesel istikrara katkıda bulunduğunu vurgulasa da, Çin Dışişleri Bakanlığı bu tür ortak tatbikatları 'provokatif' olarak nitelendiriyor. Özellikle Typhon sisteminin Japonya'da konuşlandırılması, Çin'in karasuları ve hava sahasına yakınlığı nedeniyle Pekin yönetiminden sert tepki çekiyor. Uzmanlar, bu tatbikatların ABD'nin Pasifik'teki angajman stratejisinin bir parçası olduğunu ve Japonya'nın savunma kabiliyetlerini artırma çabalarıyla uyumlu olduğunu belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu iki tatbikat, sadece ABD-Japonya ittifakının derinleşmesini değil, aynı zamanda Batı Pasifik'teki jeopolitik dinamiklerin değişimini de yansıtıyor. Çin'in Doğu Çin Denizi ve Güney Çin Denizi'ndeki toprak iddiaları ile Tayvan'a yönelik tehditleri, ABD ve müttefiklerini daha sık ve karmaşık tatbikatlar düzenlemeye sevk ediyor. Valiant Shield 2026'ya Avustralya, Kanada, Fransa, Almanya ve İngiltere gibi diğer müttefik ülkelerin de gözlemci veya katılımcı olarak yer alması bekleniyor. Bu durum, Hint-Pasifik bölgesinde Çin'in etkisini dengelemeyi amaçlayan çokuluslu bir cephenin oluştuğuna işaret ediyor. Typhon sisteminin Japonya'da konuşlandırılması, orta menzilli füzelerin Asya-Pasifik'te yayılması konusundaki tartışmaları da alevlendirecek. Rusya-Ukrayna savaşının gölgesinde, bu tatbikatlar aynı zamanda ABD'nin küresel askeri varlığını ve taahhütlerini sürdürme kararlılığını gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, NATO üyesi bir ülke olarak ABD'nin Asya-Pasifik'te yoğunlaşmasının NATO'nun Avrupa kanadı üzerindeki etkilerini yakından takip etmektedir. Bu tatbikatlar, ABD'nin deniz kuvvetlerinin ve hassas vuruş sistemlerinin Pasifik'e kaymasına neden olabilir. Türkiye, Ege ve Doğu Akdeniz'deki güvenlik çıkarları bağlamında, ABD'nin askeri kaynak dağılımındaki bu değişikliği dengeleyici mekanizmalar geliştirmeyi düşünmelidir. Diğer yandan, Türkiye'nin Hint-Pasifik bölgesindeki artan ilgisi ve bazı Asya ülkeleriyle geliştirdiği savunma iş birlikleri, bu tür çokuluslu tatbikatların gelecekte Türkiye için de model teşkil edebileceğini göstermektedir. Ancak Türkiye'nin Çin ile olan ekonomik ilişkileri, bu tür caydırıcılık odaklı tatbikatlara katılımını sınırlayabilir.
