Japonya'da iklim değişikliğinin etkisiyle yaz aylarında yaşanan aşırı sıcaklar, tarım sektöründe çalışma düzenini kökten değiştiriyor. Tokyo'nun kuzeyindeki Ibaraki eyaletinde çiçek üreticisi Motoaki Iijima, gün batımından saatler sonra aydınlatılmış serasında hasat yapıyor. Bu değişimin tetikleyicisi ise bir işçinin sıcak çarpması geçirmesi oldu. Artık çok sayıda çiftçi, gündüz saatlerinde dışarı çıkmak yerine gece vardiyasıyla üretimini sürdürüyor.
Gündüz sıcaklıkları çalışma koşullarını tehlikeli hale getirdi
Japonya Meteoroloji Ajansı verilerine göre, ülke genelinde yaz sıcaklıkları son yıllarda rekor seviyelere ulaştı. Sıcaklığın 35 dereceyi aştığı günlerde, özellikle tarım işçileri için ciddi sağlık riskleri oluşuyor. Iijima'nın serasında çalışan bir işçinin sıcak çarpması sonucu hastaneye kaldırılması, işletmede köklü bir değişiklik yapılmasına yol açtı. Çiftçi, üretimi gecenin serin saatlerine kaydırarak hem işçilerinin sağlığını korumayı hem de ürün kalitesini artırmayı hedefliyor.
Gece çalışan çiftçiler, seralarda yapay ışıklandırma ve sulama sistemlerini kullanarak üretimi sürdürüyor. Bu yöntem, özellikle çiçek ve sebze yetiştiriciliğinde yaygınlaşıyor. Japonya Tarım Kooperatifleri Birliği (JA) yetkilileri, gece çalışma saatlerinin artmasına rağmen verimde düşüş yaşanmadığını, hatta bazı ürünlerde kalite artışı gözlemlendiğini belirtiyor.
İklim değişikliği tarımı yeniden şekillendiriyor
Japonya, iklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkilerini en yoğun hisseden ülkelerden biri. Sıcak hava dalgaları sadece çalışma koşullarını değil, ürün desenini de etkiliyor. Pirinç başta olmak üzere geleneksel ürünlerde verim kayıpları yaşanırken, çiftçiler yeni stratejiler geliştirmek zorunda kalıyor. Hükümet, iklim değişikliğine uyum sağlamak amacıyla tarım sektörüne yönelik destek programlarını artırırken, gece çalışma gibi yenilikçi yöntemlerin yaygınlaştırılması için teşvikler uygulanıyor.
Uzmanlar, gece tarımının enerji maliyetlerini artırabileceğine ancak sıcaklık stresi nedeniyle oluşan ürün kayıplarını azaltarak bu maliyetleri telafi edebileceğine dikkat çekiyor. Ayrıca, gece çalışmanın iş gücü verimliliğini artırdığı ve iş kazalarını azalttığı belirtiliyor.
Küresel bir eğilim haline geliyor
Japonya'daki bu değişim, dünya genelinde aşırı sıcakların tarım sektörünü zorladığı bir dönemde yaşanıyor. İspanya, İtalya ve Türkiye gibi Akdeniz ülkelerinde de çiftçiler, sıcaklıkların arttığı günlerde gece çalışmaya yöneliyor. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), iklim değişikliğinin iş sağlığı ve güvenliği üzerindeki etkilerine karşı ülkeleri önlem almaya çağırıyor.
Uzmanlar, küresel ısınmanın devam etmesi durumunda gece çalışma modelinin tarımda kalıcı bir norm haline gelebileceğini öngörüyor. Ancak bu dönüşümün, enerji altyapısı ve çalışma mevzuatı gibi alanlarda yeni düzenlemeleri de beraberinde getirmesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Akdeniz iklim kuşağında yer alması nedeniyle benzer sıcaklık riskleriyle karşı karşıya. Özellikle Çukurova ve Ege Bölgesi'nde yaz aylarında görülen aşırı sıcaklar, tarım işçileri için ciddi tehdit oluşturuyor. Japonya'daki gece çalışma modeli, Türkiye'de de uygulanabilir bir alternatif olarak değerlendirilebilir. Ancak bu modelin yaygınlaşması, enerji maliyetleri ve iş gücü düzenlemeleri açısından yeni politikalar gerektirebilir. Türkiye'nin iklim değişikliğine uyum stratejileri kapsamında, tarım sektöründe benzer yenilikçi çözümleri hayata geçirmesi önem taşıyor. Bu sayede hem üretim kayıplarının önüne geçilebilir hem de tarım işçilerinin sağlığı korunabilir.
