Japonya'nın iktidardaki Liberal Demokrat Partisi (LDP), ülke genelinde artan şirket satın almaları ve yönetim kurulu müdahaleleri karşısında, aktivist yatırımcılarla özel sermaye fonları arasında koordineli hareket edildiğine dair ciddi endişeler taşıdığını açıkladı. Parti yetkilileri, özellikle Japon şirketlerinin hisselerini satın alarak yönetim değişikliği talep eden fonların, kısa vadeli kâr hedefiyle hareket ettiğini ve bu durumun uzun vadeli kurumsal istikrarı tehdit ettiğini belirtti.
Gelişmenin arka planı
LDP'nin Ticaret ve Sanayi Kolu tarafından hazırlanan bir raporda, aktivist yatırımcıların genellikle özel sermaye fonlarıyla aynı anda birden fazla Japon şirketinde pozisyon aldığı, bu sayede toplu baskı oluşturarak yönetim kurullarını istedikleri yöne çevirmeye çalıştıkları iddia edildi. Raporda, bu tür eylemlerin şirketlerin Ar-Ge harcamalarını kısarak kısa vadeli kâr marjlarını artırmaya yönelik olduğu vurgulandı. Özellikle teknoloji ve otomotiv sektörlerinde faaliyet gösteren bazı büyük Japon firmalarının son yıllarda aktivist yatırımcı hedefi haline geldiği görülüyor.
Japonya Merkez Bankası'nın sıkı para politikaları ve zayıf yen, yabancı yatırımcılar için Japon varlıklarını cazip hale getirirken, aktivist fonların saldırgan stratejileri Tokyo Borsası'nda işlem gören şirketlerin hisse değerlerinde dalgalanmalara neden oluyor. LDP yetkilileri, bu durumun Japon iş dünyasının geleneksel uzun vadeli planlama anlayışıyla çeliştiğini savunuyor. Parti, konuyu incelemek üzere özel bir komisyon kurulmasını ve gerekirse yasal düzenlemeler yapılmasını önerdi.
Bölgesel veya küresel boyut
Japonya'nın bu hamlesi, Asya-Pasifik bölgesinde yabancı yatırımcı düzenlemelerine yönelik artan bir eğilimin parçası olarak değerlendiriliyor. Güney Kore ve Çin gibi ülkeler de benzer şekilde aktivist yatırımcıların faaliyetlerini sınırlamak için yasa çıkarmıştı. Küresel ölçekte ise özel sermaye fonlarının toplam büyüklüğü 8 trilyon doları aşmış durumda ve bu fonların gelişmekte olan piyasalara yönelmesi, yerel hükümetlerin endişelerini artırıyor. Japonya'nın bu konuda alacağı kararlar, diğer G7 ülkeleri için de örnek teşkil edebilir. Uzmanlar, aşırı düzenlemenin yabancı yatırımı caydırabileceği konusunda uyarırken, LDP ise ulusal ekonomik güvenliği ön planda tutuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye de son yıllarda özellikle enerji, altyapı ve teknoloji sektörlerinde yabancı özel sermaye fonlarının ilgisiyle karşı karşıya. Japonya'daki bu tartışma, Türkiye'nin de benzer bir dengeyi kurması gerektiğini hatırlatıyor. Yabancı yatırımı çekmek isteyen ancak yerel şirketlerin bağımsızlığını korumak isteyen Türkiye, Japonya'daki düzenleme arayışlarını yakından takip etmeli. Ayrıca, aktivist yatırımcıların Türkiye'de faaliyet gösteren halka açık şirketlere yönelmesi durumunda, Sermaye Piyasası Kurulu'nun benzer önlemler alması gündeme gelebilir.
